Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα >   ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ >   Εικόνες από το σήμερα >   Απο-δράσεις... >   ‘Άνευρη’ η Συμφωνία της Κοπενχάγης για το Κλίμα 

‘Άνευρη’ η Συμφωνία της Κοπενχάγης για το Κλίμα

10 Μαρτίου 2010


Η αλλαγή του κλίματος θα επιφέρει οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε όλες τις κοινωνίες. Η εμβέλεια των επιπτώσεων από την αλλαγή του κλίματος στις τωρινές αλλά και στις μελλοντικές γενιές προσθέτει μια νέα διάσταση στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των δικαιωμάτων των επόμενων γενιών που με τις επιλογές μας υπάρχει ο κίνδυνος να τους το περιορίσουμε. Η αντιμετώπιση του περιβαλλοντικού αυτού προβλήματος απαιτεί την συντονισμένη και συνεχή προσπάθεια της παγκόσμιας κοινότητας (δεδομένα που ελλείπουν σήμερα) για καθαρή ενέργεια, για εναλλακτικές μεταφορές, για αλλαγές στην τεχνολογία αλλά και στις συμπεριφορές όλων μας.

Τα κράτη από τη μια πλευρά αναγνωρίζουν ότι μόνο με διεθνή συνεργασία μπορεί να αντιμετωπιστεί η αλλαγή του κλίματος και οι επιπτώσεις που θα έχει, από την άλλη επιμένουν να μεγιστοποιήσουν το δικό τους όφελος μέσα από αυτή τη διαδικασία της συνεργασίας. Οι επιστημονικές αβεβαιότητες γύρω από το θέμα, οι διαφορετικές προσεγγίσεις για τις αρχές της ισότητας, οι διαφορετικές εκτιμήσεις κόστους/οφέλους από την μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου ακόμη και οι διαφορετικοί στόχοι που το κάθε κράτος θέτει, δυσχεραίνουν τη λήψη μιας κοινής απόφασης. Το ίδιο διαφορετικό είναι και το πλαίσιο στο οποίο εξετάζεται το πρόβλημα της αλλαγής του κλίματος, εάν δηλαδή περιορίζεται στην μείωση των εκπομπών των αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και στο σχεδιασμό των προσαρμογών της κοινωνίας μας στις επιπτώσεις που θα επιφέρει ή εάν τίθενται ευρύτερα για συζήτηση θέματα παγκόσμιας οικονομίας και οι επιπτώσεις που έχουν για την αναπτυξιακή πορεία των αναπτυσσόμενων χωρών.

Διαβάστε τις πλέον πρόσφατες αναφορές μας στο θέμα:

  - Δυσοίωνες προβλέψεις για τη Κλιματική Αλλαγή
  - Και τα παιδιά είναι στο επίκεντρο της κλιματικής αλλαγής!
  - Το ξεδίπλωμα της καμπάνιας ‘Μαζί για το κλίμα’
  - Για μια "ιδεατή" Συνθήκη της Κοπεγχάγης
  - Για μια υπεύθυνη στάση στο θέμα της κλιματικής αλλαγής
  - WWF: Απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη κλιματική αλλαγή

Climate 1Η πρώτη και αποφασιστική ευκαιρία υλοποίησης των αναγκαίων προθέσεων δεν είναι άλλη από τη Συνδιάσκεψη για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη, τον περσμένο Δεκέμβριο. Εκεί, οι συμμετέχουσες χώρες κλήθηκαν να αποδείξουν ότι αντιλαμβάνεοναι την κρισιμότητα της κατάστασης και να ταχθούν σθεναρά υπέρ του φιλόδοξου στόχου μείωσης των εκπομπών κατά 40% από τις ανεπτυγμένες χώρες. Δυστυχώς, οι πρόσφατες κλιματικές διαπραγματεύσεις στην Μπανγκόκ ανέδειξαν την αδυναμία των ανεπτυγμένων χωρών να προχωρήσουν σε ουσιαστικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών και να στηρίξουν οικονομικά τις αναπτυσσόμενες χώρες. Γεγονός είναι ότι οιι διαπραγματεύσεις της Κοπεγχάγης αντιμετώπισαν το φάσμα της αποτυχίας.

Ενημερωθείτε για τη σχετική αναφορά του WWF Ελλάς:

• Το Σύμφωνο της Κοπεγχάγης: αποτυχία ή ένα βήμα εμπρός;

Από τις 7 έως τις 18 Δεκεμβρίου 2009, όλα τα φώτα ήταν στραμμένα στην Κοπεγχάγη στη Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Η Συνδιάσκεψη, η οποία κάθε άλλο παρά επιτυχημένη μπορεί να θεωρηθεί, κατέληξε σε τρία βασικά σημεία, ένα εκ των οποίων είναι ένα άνευρο πολιτικό κείμενο που ονομάστηκε «Σύμφωνο της Κοπεγχάγης».

Κατά την άποψη του WWF Ελλάς, το «Σύμφωνο της Κοπεγχάγης» δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες αποτροπής των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και δεν προάγει μια δίκαιη, φιλόδοξη και νομικά δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των κρατών. Παρόλα παραμένει το ενδεχόμενο και η ελπίδα πως αυτό το μεσοβέζικο προϊόν συμβιβασμών της τελευταίας στιγμής θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να ιδωθεί ως ένα πρώτο βήμα για την πολυπόθητη και αναγκαία μελλοντική συμφωνία, αρκεί οι κυβερνήσεις να λάβουν μια σειρά από σοβαρές δράσεις που θα ανοίγουν διάπλατα το δρόμο για περισσότερες και πιο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις εντός του έτους που διανύουμε.

Διαβάστε το κείμενο θέσης του WWF Ελλάς για το Σύμφωνο της Κοπεγχάγης

Στα βασικά του σημεία αναφέρει:

Μετά τη συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα, ο πλανήτης εξακολουθεί να χρειάζεται μια δίκαιη, φιλόδοξη και νομικά δεσμευτική συμφωνία που θα προστατεύσει τους ανθρώπους και τη φύση από την επελαύνουσα κλιματική αλλαγή. Αυτή η έκθεση εντοπίζει τα επόμενα βήματα που πρέπει να αναλάβουν οι κυβερνήσεις έτσι ώστε να καταλήξουν σε μια καλή νέα συνθήκη για το κλίμα.

Αρχικά, εξετάζει το αποτέλεσμα της Κοπεγχάγης, τις αδυναμίες και τα ισχυρά σημεία του Συμφώνου της Κοπεγχάγης. Στη συνέχεια, υποδεικνύει τον τρόπο που το Σύμφωνο θα μπορούσε να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για την πρόοδο των κλιματικών διαπραγματεύσεων. Τέλος, η έκθεση εντοπίζει μερικές παραμέτρους αξιολόγησης της επάρκειας των στόχων που κάθε χώρα θα θέσει στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων.

Το Σύμφωνο της Κοπεγχάγης απέχει από το να χαρακτηριστεί μια δίκαιη, φιλόδοξη και δεσμευτική συμφωνία. Τα περιεχόμενα του αφήνουν ανοιχτά σχεδόν όλα τα φλέγοντα ζητήματα και δεν χαρακτηρίζονται από διάθεση συναίνεσης και επίδειξης πολιτικής ηγεσίας. Το WWF Ελλάς, όμως, πιστεύει πως στην παρούσα φάση δεν έχουμε την πολυτέλεια να αγνοήσουμε το συγκεκριμένο κείμενο. Κατά την άποψη του WWF Ελλάς, το «άνευρο»

Climate 2Σύμφωνο θα μπορούσε να βοηθήσει τις διαπραγματεύσεις στα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών και να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για την πολυπόθητη καλή συμφωνία. Θα πρέπει βέβαια να καταρτιστεί άμεσα και δοθεί δημόσια εκ μέρους του ΟΗΕ ένα πλάνο εργασιών για τις κλιματικές διαπραγματεύσεις που θα λάβουν χώρα το 2010.

Το Σύμφωνο απαιτούσε από τα κράτη να καταθέσουν τους στόχους/δράσεις μείωσης των εκπομπών του έως τις 31 Ιανουαρίου 2010 ή όσο το συντομότερο δυνατό. Δυστυχώς, οι δεσμεύσεις των κρατών, όπως προκύπτουν από τους στόχους που κατέθεσαν, διατηρήθηκαν στα ίδια ανεπαρκή επίπεδα και δεν δίνουν καμιά νέα πνοή στις διαπραγματεύσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι το περιβαλλοντικό πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP) εξέδωσε, το Φεβρουάριο του 2010, ανακοίνωση(1) με την οποία τονίζει ότι οι δεσμεύσεις των κρατών αδυνατούν να συγκρατήσουν την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2ο C.

Η υποβολή των στόχων εκ μέρους των κρατών θα έπρεπε να διέπεται από τον υπέρτατο στόχο διατήρησης της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2ο C, έναν στόχο που ούτως ή άλλως περιέχεται στο Σύμφωνο. Παρόλα αυτά, σήμερα, παραμένει μεγάλο το χάσμα που χωρίζει τις δεσμεύσεις των κρατών από τις απαιτούμενες μειώσεις. Πρόσφατες επίσημες μετρήσεις δείχνουν ότι το χάσμα μείωσης των εκπομπών το 2020 κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 δις τόνους CO2eq. Για να γίνει κατανοητό, σημειώνεται πως οι συνολικές εκπομπές της ΕΕ27 το 2007 ήταν περίπου 5 δις τόνοι CO2eq. Δυστυχώς, υπάρχουν φόβοι πως το συνολικό χάσμα ίσως είναι ακόμα μεγαλύτερο καθώς οι πρόσφατες εκτιμήσεις βασίζονται σε εξαιρετικά αισιόδοξες προβλέψεις για το ρυθμό μείωσης των εκπομπών. Αξίζει να τονιστεί πως οι διάφορες μελέτες που έχουν γίνει για την πρόβλεψη των εκπομπών αγνοούν μια σειρά από «παραθυράκια» στην καταμέτρηση των εκπομπών, τα οποία μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την αξιοπιστία των

Τα κράτη θα πρέπει επίσης να φροντίσουν να καταστήσουν λειτουργικά άρτιους τους μηχανισμούς, τις οδηγίες και τους κανόνες χρηματοδότησης που περιέχονται στο Σύμφωνο. Θα πρέπει τέλος να δώσουν έμφαση σε θέματα προσαρμογής και στην χρηματοδότηση αυτής. Πρόκειται για τομείς που, δυστυχώς, το Σύμφωνο της Κοπεγχάγης αγνόησε εν πολλοίς, αν και αποτελούν θέματα προτεραιότητας για τις περισσότερες φτωχές και ευπαθείς τρίτες χώρες.
μελλοντικών προβλέψεων. Αυτό μπορεί να αυξήσει το χάσμα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του WWF, κατά επιπλέον 2 έως 3 δις τόνους CO2eq.

Για να μπει ο πλανήτης σε μια «ασφαλή τροχιά», οι κυβερνήσεις οφείλουν να δράσουν άμεσα και να κλείσουν τα κενά, παραδίδοντας τους «χαμένους τόνους διοξειδίου του άνθρακα». Αυτό συνεπάγεται πιο φιλόδοξους στόχος, δράσεις για την επίλυση των προβλημάτων και δημιουργία πραγματικών και στιβαρών σχεδίων δράσης. Μόνο έτσι μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια καλή κλιματική συμφωνία.

Climate 3Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων στην Κοπεγχάγη αποτελείται από τρία βασικά συστατικά: Μια πολιτική δήλωση που ονομάστηκε «Σύμφωνο της Κοπεγχάγης», δυο κείμενα διαπραγματεύσεων στις δυο ad-hoc ομάδες εργασίας για την μείωση των εκπομπών από τις ανεπτυγμένες χώρες και την μακροχρόνια συνεργατική δράση των κρατών του κόσμου, και μια «εντολή» συνέχισης των διαπραγματεύσεων σε αυτές τις ομάδες για έναν ακόμα χρόνο.

Στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα της Σύμβασης Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) μπορεί να θεωρηθεί πως το Σύμφωνο έχει ένα αμφίβολο νομικό καθεστώς και δεν τυγχάνει της πολιτικής στήριξης αρκετών εκ των μερών της UNFCCC. Μάλιστα το Σύμφωνο έχει ευρέως κατηγορηθεί για ανεπάρκεια ακόμα και από χώρες που αν και το υπέγραψαν δήλωσαν στη συνέχεια την αντίθεση και απογοήτευσή τους. Πράγματι, το Σύμφωνο είναι αδύναμο και απογοητευτικό σε θέματα όπως η προσαρμογή και η χρηματοδότησή της. Δεν αναφέρει, επίσης, πως οι ανεπτυγμένες χώρες θα βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες να αντιμετωπίσουν τις παρούσες και μελλοντικές αλλαγές του κλίματος.

Σε γενικές γραμμές το Σύμφωνο μπορεί να θεωρηθεί ως μια «πολιτική αποτυχία», με εξαίρεση την αναφορά διατήρησης της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2ο C (αν και δεν αναφέρεται η βάση σύγκρισης, δηλαδή σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα).

Παρόλα αυτά, παρέχει -υπό προϋποθέσεις- κάποιες ευκαιρίες για επίτευξη προόδου σε μερικά δύσκολα και καίρια σημεία. Αυτά είναι:

- Διαφάνεια στους στόχους μείωσης των εκπομπών από τις αναπτυσσόμενες χώρες, και καταγραφή και επαλήθευση των μειώσεων κάτω από ξεκάθαρες και αποσαφηνισμένες οδηγίες, - Διαφάνεια στους διεθνείς μηχανισμούς χρηματοδότησης των αναπτυσσόμενων χωρών για την μείωση των εκπομπών τους (μολονότι δεν είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται για νέα και επιπρόσθετη χρηματοδότηση, αν αφορά μόνο τις λιγότερο ανεπτυγμένες και πιο ευάλωτες χώρες, και αν πρόκειται να δοθούν πόροι και για δράσεις προσαρμογής)

Το Σύμφωνο αναφέρει επίσης, μια σειρά νέων δράσεων και εργαλείων που θα δημιουργηθούν ή θα παραδοθούν:

- Ένας μηχανισμός για την υποστήριξη των δράσεων μείωσης των εκπομπών από την αποδάσωση (REDD-plus), επιτρέποντας την κίνηση πόρων από τις ανεπτυγμένες προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για αυτόν τον σκοπό
- Νέοι και επιπρόσθετοι οικονομικοί πόροι για τις αναπτυσσόμενες χώρες, προσεγγίζοντας συνολικά τα $30 δις για την περίοδο 2010-2012 και τα $100 δις ετησίως για την περίοδο 2013-2020
- Μια ομάδα υψηλού επίπεδου, υπόλογη και υπό την καθοδήγηση της Συνδιάσκεψης των Μερών (COP) της UNFCCC, που θα εξετάσει την συνεισφορά των πιθανών πηγών χρηματοδότησης στα έσοδα που απαιτούνται ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι (εξετάζοντας παράλληλα εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης)
- Ένα μηχανισμό τεχνολογίας που θα επιταχύνει την ανάπτυξη και διάχυση τεχνολογιών, ως υποστηρικτικά μέτρα για την προσαρμογή και την μείωση των εκπομπών
- Οδηγίες που θα υιοθετηθούν από την COP, οι οποίες θα διασφαλίσουν ότι οι κλιματικές δράσεις κάθε χώρας μπορούν να μετρηθούν, καταγραφούν και επαληθευθούν σε διεθνές επίπεδο
- Ένα «Πράσινο Κλιματικό Ταμείο της Κοπεγχάγης», υπό την αιγίδα της UNFCCC

(1) http://www.unep.org/Documents.Multilingual/Default.asp?DocumentID=612&ArticleID=6472&l=en&t=long

Κορυφή Σελίδας
Αρχική Σελίδα | Ποιος Είναι | Σχετικά | Όροι Χρήσης | Δήλωση Απορρήτου | Επικοινωνία