Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα >   ΠΑΣΟΚ & Σ.Δ. >   Συνεντεύξεις >   Έξυπνο Χρήμα-Συνέντευξη "Εφ΄ όλης της ύλης" του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Γιώργου Α. Παπανδρέου 

Έξυπνο Χρήμα-Συνέντευξη "Εφ΄ όλης της ύλης" του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Γιώργου Α. Παπανδρέου

Έξυπνο Χρήμα, 27 Σεπτεμβρίου 1997

Δημοσιογράφος: Αρχίζουμε από τα εξωτερικά θέματα για να περάσουμε στα πολιτικά. Έχουμε λοιπόν κ. Υπουργέ τελευταίες δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων και του κ. Γιλμάζ προσωπικά για ενίσχυση των στρατευμάτων κατοχής στην Κύπρο και τη δημιουργία στρατιάς Μεσογείου, κάτι που προκάλεσε ανησυχίες όχι μόνο εδώ αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Δηλώσεις οι οποίες κάθε άλλο παρά αισιοδοξία προκαλούν. Αν, όπως λέγεται, το πνεύμα της Μαδρίτης είναι νεκρό πέστε μας ποια είναι η εναλλακτική πολιτική αντιμετώπιση αυτής της τουρκικής κλιμάκωσης της προκλητικότητας

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Κύριοι, το πνεύμα της Μαδρίτης δεν είναι "νεκρό". Οι αρχές της αμοιβαίας δέσμευσης, Ελλάδας και Τουρκίας, για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη συνεχή ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας, όπως και η αποφυγή της χρήσης ή απειλής βίας, είναι αρχές του (Διεθνούς) Δικαίου αναγνωρισμένες και από την Διεθνή Κοινότητα. Στο πλαίσιο αυτό η μη τήρηση των αρχών της Μαδρίτης εκ μέρους της Τουρκίας, την οδηγούν σταδιακά στην αυτοαπομόνωση και μάλιστα την ίδια ώρα που η εκφρασθείσα κατά επανάληψη και σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο θέση της είναι η προώθηση των σχέσεών της με την Ε.Ε. Σε ότι αφορά τώρα το ερώτημά σας ποια είναι η εναλλακτική πολιτική αντιμετώπισης της τουρκικής προκλητικότητας, ας διερωτηθούν εκείνοι οι οποίοι την κλιμακώνουν. Γεγονός είναι πάντως ότι εμείς δεν είμαστε διατεθειμένοι να παρακολουθήσουμε την κλιμάκωση της προκλητικότητας, συνεισφέροντας έτσι στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, γεγονός που αναγνωρίζεται και από τη Διεθνή Κοινότητα. Είμαστε βέβαια πάντα έτοιμοι να υπερασπίσουμε την Εθνική μας ακεραιότητα.

Δημοσιογράφος: Παρόλα αυτά επειδή μιλήσατε και για την απομόνωση της Τουρκίας, είδαμε μια πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να γίνει μια Διάσκεψη με τις υπό ένταξη χώρες, στην οποία όμως αποφασίστηκε να πάρει μέρος και η Τουρκία, η Ελλάδα ήταν θετική στην απόφαση αυτή, δηλαδή δεν έφερε αντιρρήσεις στο να συμμετάσχει η Τουρκία στην Διάσκεψη αυτή. Υπάρχει λοιπόν βήμα απομόνωσης της Τουρκίας με τα όσα δηλώνει και πράττει ή υπάρχει μια προσπάθεια από χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης να τα φέρουν ακόμα πιο κοντά παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να προκαλεί;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Δεν πρόκειται για απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται, για να είμαστε ακριβείς, περί μιας πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην "Ατζέντα 2000", η οποία αναφέρει με κάποια ασάφεια στη Διάσκεψη αυτή. Σημειώστε δε ότι μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπάρχει διχογνωμία για το θέμα αυτό. Εμείς, ζητήσαμε κατ΄ αρχήν, προκειμένου να διαμορφώσουμε την τελική μας θέση στο τόσο σοβαρό αυτό θέμα, πληροφορίες για το ποιος θα είναι ο σκοπός και ο ρόλος της Διάσκεψης και αναμένουμε απάντηση. Βεβαίως, δεν είναι μόνον η Ελλάδα, η οποία έχει ενδοιασμούς για τη συμμετοχή της Τουρκίας στην "Ευρωπαϊκή Διάσκεψη". Είναι και η Γερμανία και η Σουηδία και ενδεχομένως και άλλες χώρες - μέλη. Όλα αυτά είναι θέματα συζήτησης και διαπραγμάτευσης για την φύση της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης, με ποιες χώρες θα ξεκινήσουμε, αν θα είναι έξι ή έντεκα (όλες οι υποψήφιες δηλαδή), αν δεν είναι έντεκα και είναι έξι, τι θα γίνει με τις άλλες πέντε. Επίσης τι θα γίνει με τις άλλες χώρες που δεν είναι υποψήφιες αλλά είναι με κάποιον τρόπο συνδεδεμένες με την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως είναι η Τουρκία, η Ελβετία, η Μάλτα, η Νορβηγία, η Ισλανδία. Είναι επίσης ένα ερώτημα και η Ειδική Σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας και ποια τελικά μορφή θα έχει. Όλα αυτά όμως είναι υπό διαπραγμάτευση. Εμείς, ως χώρα, θα θέσουμε συγκεκριμένες προϋποθέσεις σε ότι αφορά την Τουρκία για τα οποιαδήποτε ευρωπαϊκά βήματα κάνουμε προς την Τρίτη αυτή χώρα. Η Ευρώπη είναι έτοιμη, και είμαστε και εμείς έτοιμοι να κάνουμε βήματα προς την Τουρκία, βοηθώντας στην ενταξιακή της πορεία, όμως, είναι η Τουρκία που πρέπει να κάνει τα απαραίτητα βήματα για να έρθει να μας συναντήσει. Αυτά τα βήματα αν δεν τα κάνει ουσιαστικά θα παγώσει αυτή την πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δημοσιογράφος: Έχουμε πει ότι ένα από τα πρώτα βήματα που πρέπει να κάνει είναι προς την κατεύθυνση επίλυσης του Κυπριακού, που θεωρείται θέμα υψίστης προτεραιότητας για την Ελλάδα. Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν ευελπιστείτε ότι οι εξελίξεις στο Κυπριακό, οι συναντήσεις του κ. Κληρίδη και του κ. Ντενκτάς ή αν τελικά μετά τις εκλογές στην Κύπρο διαβλέπετε σοβαρές πιθανότητες επίλυσης του Κυπριακού πριν από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Είναι δύσκολο κανείς να προφητέψει το τι θα γίνει, μπορεί να ευχηθεί το καλύτερο. Αυτό όμως που μπορεί να διαπιστώσει, είναι ότι υπάρχει μια έντονη κινητικότητα πια, θα βλέπετε τις συνεχείς αναφορές των διεθνών παραγόντων στην ανάγκη επίλυσης του Κυπριακού και αυτό είναι ένα θετικό γεγονός. Υπάρχουν βεβαίως πλαίσια μέσα στα οποία θεωρούμε ότι το Κυπριακό πρέπει να λυθεί και σ΄ αυτά θα εμμείνει η Ελληνική Κυβέρνηση. Παράλληλα υπάρχουν συγκεκριμένες εξελίξεις όπως η πρόταση για συνάντηση μεταξύ του κ. Κληρίδη και του κ. Ντενκτάς, στην οποία η δικιά μας ερμηνεία αυτής της συνάντησης ενέχει και τη δυνατότητα συζήτησης για τα θέματα αποστρατικοποίησης. Αυτό είναι που μας έχει δώσει να καταλάβουμε και η κυρία Ολμπράϊτ. Ελπίζουμε λοιπόν ότι αυτά τα βήματα θα φέρουνε κάποιο αποτέλεσμα και θα κάνουμε ότι μπορούμε για να έχουμε αποτελέσματα.

Δημοσιογράφος: Ο Πρόεδρος Κλίντον μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είπε ότι μια από τις προτεραιότητες της Κυβέρνησής του είναι η επίλυση των ελληνοτουρκικών προβλημάτων. Αυτό από τη φύση, μια ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δηλαδή, αποτελεί μια βαρυσήμαντη δήλωση. Γιατί κατά τη γνώμη σας οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να υπάρξει σύγκρουση της Ελλάδας με την Τουρκία, τι συμφέροντα για τις Ηνωμένες Πολιτείες διακυβεύονται σ΄ αυτή την περιοχή ώστε να θέλουν πάση θυσία την επίλυση των προβλημάτων;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Καταρχήν να τονίσω ότι δεν αποδέχομαι τη άποψη ορισμένων οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θέλει η Αμερική την σύγκρουση μεταξύ των δύο για να ελέγχει τα πράγματα κλπ. Βεβαίως η Αμερική θέλει να έχει ένα ρόλο, αυτό είναι άλλο θέμα. Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου δεν έχουμε ακόμα συνειδητοποιήσει, τις επιπτώσεις και την διαφοροποίηση στην εξωτερική πολιτική πολλών χωρών. Πρώτα απ΄ όλα εξελίσσεται η Ελληνική, η δική μας, λόγω της συγκυρίας, λόγω των νέων ευκαιριών, λόγω της νέας πραγματικότητας για την Αμερική. Απειλές για την ίδια ήταν η άμυνά της, στην εξωτερική πολιτική είναι ελάχιστες, σε σχέση με αυτό που λέμε ψυχρό πόλεμο. Υπάρχει μια καλή σχέση Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας που αποτυπώνεται και με τις Συμφωνίες στη Μαδρίτη, στο ΝΑΤΟ. Όλη η συνεργασία για την ειρήνη έχει διαμορφώσει ένα νέο κλίμα στην Ευρώπη ενώ αλλάζει το ΝΑΤΟ. Έχει εστιάσει πια η Αμερική το ενδιαφέρον της όχι σε μια λογική μεγάλων συγκρούσεων, αλλά περιφερειακών προβλημάτων εκεί όπου συνήθως καλείται η Αμερική να παίξει ένα κατεναυστικό ρόλο στις διενέξεις αυτές. Η Αμερική έχει συμφέρον να διατηρηθούν και να αναπτυχθούν περιφερειακές συνεργασίες όπου δημιουργείται κλίμα ειρήνης και συνεργασίας. Δεν θέλει να κληθεί η ίδια να πληρώσει, να στείλει "παιδιά" της κλπ. Είναι ένα πρακτικό γεγονός που κάθε γερουσιαστής, που κάθε βουλευτής του Κογκρέσο το γνωρίζει πολύ καλά. Έχει να απαντήσει στην περιφέρειά του για το κόστος μιας εμπλοκής στη Σομαλία, στη Βοσνία ή δεν ξέρω που αλλού και βεβαίως και για το κόστος, όχι μόνο οικονομικό αλλά, κυρίως και σε ανθρώπους. Το δεύτερο, πιστεύω, σημαντικό σε όλη αυτή την υπόθεση είναι ότι η Αμερική θεωρεί, (καλώς ή κακώς), την Ελλάδα και την Τουρκία ως βασικούς συμμάχους, μέσα στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, και βασικούς σταθεροποιητικούς παράγοντες στην περιοχή. Αν δεν συνεργάζονται υπονομεύεται η όλη λογική της σταθερότητας στην περιοχή. Έχω ακούσει αναλύσεις και από ανθρώπους του Πενταγώνου, που βλέπουν από τον Καύκασο μέχρι και τις ακτές της Αφρικής και Μέση Ανατολή, Βαλκάνια, Μεσόγειο, μια ζώνη αστάθειας στην οποία καλούνται να παίξουν ρόλο σταθεροποιητικό οι δύο χώρες. Γνωρίζουν οι αμερικανοί ότι αυτή η σταθερότητα και επίλυση περιφερειακών προβλημάτων, εδράζεται στο σεβασμό των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου. Γνωρίζουν επίσης ότι μια σύγκρουση Ελλάδας - Τουρκίας θα έχει καταστρεπτικές και αποσταθεροποιητικές συνέπειες τρομακτικές όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και την Τουρκία. Και το τέταρτο: Η εξωτερική πολιτική για την Αμερική σήμερα, και θα έλεγα για τις περισσότερες χώρες, περνά πολύ περισσότερο μέσα από την οικονομική εξωτερική πολιτική Επομένως μια σταθερότητα στη περιοχή ή μια συνεργασία με χώρες σαν την Ελλάδα θα προωθήσει τον στόχο αυτό. Συμπράξεις Ελλήνων και Αμερικανών είναι θετικές και για τη χώρα μας. Σας δίνω την αμερικανική λογική.

Δημοσιογράφος: Η Κυβέρνηση με την ενδιάμεση συμφωνία με τα Σκόπια δείχνει αποφασισμένη να συμβάλει για έναν έντιμο συμβιβασμό στο θέμα του ονόματος. Η Κυβέρνηση δεν φαίνεται αποφασισμένη, τουλάχιστον από ότι φαίνεται από τις διαπραγματεύσεις να πράξει το ίδιο. Η Ελλάδα μπορεί να πιέσει σ΄ αυτή την κατεύθυνση; Τι θα πράξει; Ώστε αυτή η ανωμαλία στα Βαλκάνια να αντιμετωπιστεί.

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Η Ελλάδα έχει μεταφέρει άμεσα και σε διμερές επίπεδο, αλλά και μέσω των όποιων συνδιαλέγονται με τους Σκοπιανούς, ότι η Ενδιάμεση Συμφωνία σαφώς έχει βελτιώσει το κλίμα, πρακτικά βήματα έχουν γίνει, αλλά αν είναι να αποκαταστήσουμε πλήρως τις σχέσεις μας, που είναι ζωτικής σημασίας για τα Σκόπια και σημαντικής σημασίας για την Ελλάδα, θα πρέπει να κλείσουμε το θέμα "ονομασία". Το "κλείσιμο" σημαίνει να βρεθεί λύση κοινής αποδοχής. Οι συνέπειες του να μην κλείσει το ζήτημα, δεν είναι απλώς η διαιώνιση του προβλήματος. Δεν θα επικρατήσει λόγω χρόνου το όνομα "Μακεδονία". Η διαιώνιση σημαίνει ότι και άλλοι σημαντικοί σταθμοί για τα Σκόπια θα βρουν εμπόδια, όπως είναι π.χ. ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στο ΝΑΤΟ, κάποια στιγμή αργότερα, διότι θα είναι πολύ δύσκολο μια οποιαδήποτε Κυβέρνηση, στη Βουλή, να επικυρώσει μια συμφωνία χωρίς να έχει λυθεί αυτό το πρόβλημα. Έτσι λοιπόν εμείς θεωρούμε ότι τώρα είναι στιγμή και από πλευράς των Σκοπίων να λυθεί αυτό το ζήτημα. Αναγνωρίζουμε βεβαίως ότι έχουνε σημαντικά εσωτερικά προβλήματα, πράγματι τα έχουνε, κατανοούμε τις εξελίξεις μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τι έχει σημάνει αυτό για όλες αυτές τις χώρες και οικονομικά και πολιτιστικά και πολιτικά, αλλά χρειάζεται να κάνουμε αυτό το βήμα για να μπορέσουμε να ενδυναμώσουμε τη σταθερότητα στην περιοχή.

Δημοσιογράφος: Τι λέτε για το όνομά σας, ως εκείνου του υποψήφιου για το Δήμο της Αθήνας ;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Δεν έχω εκφράσει αυτή την επιθυμία, δεν μου έχει γίνει τέτοια πρόταση. Το ενδιαφέρον μου υπάρχει, γιατί είμαι βουλευτής Α' Αθηνών. Θεωρώ επίσης ότι η Αθήνα, όπως ευρύτερα και η Νομαρχία Αττικής, θα παίξει ουσιαστικό ρόλο στην διοργάνωση της Ολυμπιάδας και στην όλη προβολή της χώρας μας, αλλά δεν είναι κάτι το οποίο έχω επιδιώξει, ούτε βολιδοσκοπήσει. Το έχω ανακοινώσει αυτό, το έχω εκφράσει κατά καιρούς και επιμένω.

Δημοσιογράφος: Ο νυν Δήμαρχος συμφωνεί σε πολλά με το ΠΑΣΟΚ, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στο "Καποδίστριας", την οικονομική πολιτική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θα ήθελα να σας ρωτήσω. Ποιος είναι ο λόγος αλήθεια το ΠΑΣΟΚ να τα έχει καλά;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Το ΠΑΣΟΚ ακόμα δεν έχει πάρει τις αποφάσεις του για το Δήμο της Α΄ Αθηνών. Και αυτό θα το κάνει μετά από διαδικασίες εσωκομματικές και δημοκρατικές. Όλα τα θέματα - και των προσώπων - θα τεθούν. Πιστεύω όμως ότι το να εστιάζεται η συζήτηση γύρω από τα πρόσωπα ίσως υποβαθμίζει τα ουσιαστικά προβλήματα τα οποία έχει η Α΄ Αθηνών και τις ουσιαστικές πολιτικές προτάσεις που πρέπει να αντιπαρατεθούν για να επιλέξει ο δημότης. Όταν φτάσουμε εκεί θα αξιολογήσουμε τα πράγματα.

Δημοσιογράφος: Πιστεύετε ότι είναι αήττητος ο κ. Αβραμόπουλο;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Στην πολιτική ουδείς είναι αήττητος. Αλλά ούτε είναι και αυτοσκοπός η ήττα κάποιου. Αλλά νομίζω ότι πάλι θα πρέπει να δει κανείς την ουσία των θεμάτων και να ξεφύγει από την θεολογία περί προσώπων.

Δημοσιογράφος: Όπως και στην προσπάθεια για το΄96 κ. Υπουργέ έτσι και φέτος συμμετείχατε ενεργά στη διεκδίκηση της Ολυμπιάδας. Πιστεύετε ότι θα πρέπει να συσταθεί Υπουργείο για την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων και ο ρόλος της κυρίας Δασκαλάκη ποιος πρέπει να είναι ;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Είχα αρμοδιότητα και στις Ολυμπιάδες. Βέβαια στην πρώτη Ολυμπιάδα είχανε γίνει τέσσερις αλλαγές Κυβερνήσεων, λίγο πριν από την τελική κρίση, και αυτό βεβαίως ήταν ένας σημαντικός λόγος για την αποτυχία τότε. Δεν έδωσε η χώρα μας την αίσθηση ότι υπάρχει ενότητα, παρότι είχα συμμετάσχει ως αντιπολίτευση στο Τόκυο και είχα μεταφέρει την υποστήριξη του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, του Ανδρέα Παπανδρέου. Σήμερα υπάρχει η αίσθηση, όχι μόνο ενότητας αλλά και σταθερότητας στην πολιτική ζωή της χώρας μας. Από εκεί και πέρα η αρμοδιότητά μου ήτανε τότε και τώρα, στο μέτρο που χρειαζόταν ο συντονισμός των συναρμόδιων Υπουργείων για τη διεκδίκηση. Θα χρειασθεί συντονισμός. Είναι όμως τελείως διαφορετικό η διεκδίκηση από τη διοργάνωση. Διεκδίκηση είναι ένα θέμα που έχει να κάνει και με εξωτερικές και με δημόσιες σχέσεις κλπ. Η οργάνωση έχει ένα κομμάτι βεβαίως εξωτερικών σχέσεων αλλά πολύ περισσότερο θα μας απασχολήσουν τα οργανωτικά και οι κατασκευές που χρειάζονται για τους αγώνες. Δεν αναφέρομαι στα Μεγάλα Έργα τα οποία τρέχουν, που ούτως ή άλλως προχωράνε, αλλά για τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που επιπλέον χρειάζεται να φτιάξουμε, κάποιων σταδίων του Ολυμπιακού Χωριού και κάποιων αθλητικών εγκαταστάσεων. Δεύτερο προκύπτει το θέμα εκείνο της ίδιας της διοργάνωσης, δηλαδή του οργανωτικού τμήματος, των λογιστικών που χρειάζονται για τη διοργάνωση, συγκοινωνίες, εισιτήρια κλπ. Και μέσα σ΄ αυτά βεβαίως είναι και τα ΜΜΕ, κύριο κομμάτι και πολύ σημαντικό γιατί εδώ είναι τα βασικά έσοδα της ΔΟΕ για την διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων και της κάθε διοργανώτριας πόλης. Τρίτον, είναι ο πολιτιστικός τομέας ιδιαίτερα σημαντικός, αλλά ξεχωριστό και η Ελλάδα βεβαίως έχει αναδείξει μια νέα πρόταση για τον τομέα αυτό. Υπάρχει και ένα ακόμα, το κομμάτι των διεθνών σχέσεων της χώρας μας σε σχέση με την Ολυμπιάδα. Έχουμε μια ιδιαίτερη ευκαιρία, πιστεύω, να αναδείξουμε τις ρίζες του Ολυμπιακού πνεύματος με την πρόταση για την Εκεχειρία. Την έχω συζητήσει και με τον Πρωθυπουργό και είναι σύμφωνος να προχωρήσει. Έχω ήδη ξεκινήσει επαφές για το θέμα της Εκεχειρίας και με διεθνείς παράγοντες για το πώς αυτό θα εξελιχθεί. Όλα αυτά χρειάζονται βεβαίως ένα συντονισμό. Ο συντονισμός δεν μπορεί παρά να συμπεριλάβει τη συμμετοχή πολλών φορέων, της Κυβέρνησης καταρχήν, αλλά εμπλέκονται όλοι οι κρατικοί φορείς. Ο Δήμος, επίσης, προσωπικότητες που έχουν βοηθήσει, που δουλέψανε, ο υπεύθυνος φακέλου, οι τεχνικοί, η κυρία Αγγελοπούλου. Όλοι έχουνε να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο και στην επόμενη φάση. Πρώτα να δούμε τι πρέπει να οργανώσουμε στο θεσμικό πλαίσιο, και πώς πρέπει να λειτουργήσει και μετά να δούμε το ρόλο του κάθε προσώπου και κατά πόσο θα χρειαστεί Υπουργείο ή όχι. Ήδη, και εγώ προσωπικά αλλά και οι σύμβουλοι του Πρωθυπουργού και του Υφυπουργού Αθλητισμού και άλλοι, έχουν επαφή και με άλλες πόλεις που παλαιότερα έχουν διοργανώσει Αγώνες, της Μαδρίτης, της Ατλάντα αλλά και με την ίδια την ΔΟΕ.

Δημοσιογράφος: Ο Γεράσιμος Αρσένης έδειχνε ότι μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση της εκπαίδευσης. Ένα χρόνο μετά φαίνεται να επικρατεί μια μεγάλη σύγχυση. Ο Γιώργος Παπανδρέου τι πιστεύει ότι πρέπει να προσέξει η Κυβέρνηση στην προώθηση της μεταρρύθμισης;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Έχω υποστηρίξει επανειλημμένως στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι χρειάζεται ένα πρόγραμμα το οποίο είχε εκπονηθεί και προεκλογικά από το ίδιο το ΠΑΣΟΚ και είχε παρουσιαστεί και προεκλογικά με σειρά μέτρων είτε αυτό λεγότανε αλλαγή του συστήματος με το Εθνικό Απολυτήριο, είτε λεγότανε Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, είτε αφορούσε την αύξηση των φοιτούντων, των θέσεων για φοίτηση με διάφορους τρόπους στα Πανεπιστήμια και σειρά άλλων μέτρων όπως τα Ολοήμερα Σχολεία, η κατάργηση της Επετηρίδας κλπ. Αυτά πρέπει να προχωρήσουνε και πρέπει να προχωρήσουν με αποφασιστικότητα. Πιστεύω ότι το βασικό είναι πάντα η διαμόρφωση μιας ευρύτερης συναίνεσης στα θέματα αλλαγής στην παιδεία, η διασφάλιση της συνέχειας, το οποίο ταλαιπωρεί το Υπουργείο Παιδείας. Ιστορικοί του Υπουργείου Παιδείας, όπως είναι π.χ. ο κ. Δημαράς, θα διαβάσατε και τα βιβλία του, επισημαίνουν ειδικά αυτό το ζήτημα ότι οι αλλαγές των Κυβερνήσεων δεν έχουν επιτρέψει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στην Παιδεία παρά μόνο σε πολύ συγκεκριμένες στιγμές. Πιστεύω ότι ακριβώς η συνέχεια των Κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ δίνει μια ευκαιρία να εμβαθύνουν και να πιάσουν τόπο οι αλλαγές αυτές και δεύτερον βεβαίως το μεγάλο δύσκολο στο χώρο της παιδείας είναι η εφαρμογή των μέτρων, η πρακτική εφαρμογή τους διότι έχεις να κάνεις με ανθρώπους, οι οποίοι έχουν μάθει μια συγκεκριμένη διαδικασία, μπορεί να θέλουν, να είναι οι ίδιοι πρόθυμοι για να τεθούν και οι αλλαγές, αλλά οι συνήθειες, οι ρουτίνες και ιδιαίτερα ενός Υπουργείου άκρως συγκεντρωτισμού όπως είναι το Υπουργείο Παιδείας στην Ελλάδα εμποδίζουν. Στο εξωτερικό όταν μιλάμε για την παιδεία, μιλάμε για ανατροπή αυτής της λογικής. Μιλάμε για προσπάθειες ανατροπής των τοπικών δυνάμεων, των δυνάμεων του Υπουργείου, των δυνάμεων των καθηγητών, των μαθητών και ευρύτερα της κοινωνίας για να παίξουν ρόλο στις αλλαγές. Είναι ένα πάρα πολύ δύσκολο έργο και χρειάζεται η συνεχής προσπάθεια διαμόρφωσης ενός κλίματος κατανόησης και συναίνεσης ευρύτερα και στον εκπαιδευτικό χώρο.

Δημοσιογράφος: Το βιβλίο της κυρίας Λιάνη εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην προστασία της μνήμης του Ανδρέα Παπανδρέου;

Γιώργος Α Παπανδρέου: Δεν μπορώ να κρίνω ένα βιβλίο το οποίο δεν έχω δει και δεν γνωρίζω το περιεχόμενό του.

Δημοσιογράφος: Παρά τις συζητήσεις και στο Εκτελεστικό δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί ένας τρόπος, μια συμφωνία για θέματα που θεωρούνται βασικά, όπως η αξιοποίηση του αρχείου του Ανδρέα Παπανδρέου. Ποιοι έχουν την ευθύνη;

Γιώργος Α. Παπανδρέου: Είχα ευκαιρία να μιλήσω με τον Πρωθυπουργό κ. Σημίτη για αυτό το ζήτημα. Έχω δε κάνει και έρευνα για να δω τι έχει γίνει σε παρόμοιες περιπτώσεις, στη Σουηδία με τον Πάλμε, στην Γαλλία με τον Μιτεράν, στην Αμερική με τον Κέννεντυ. Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένες προτάσεις. Τα αρχεία αυτά είναι ένα μέρος της ελληνικής νεότερης ιστορίας. Έχοντας την εμπειρία του Υπουργείου Παιδείας και άρα την αρμοδιότητα τότε για τα Ιστορικά Αρχεία της χώρας μας, τα Γενικά Αρχεία, κάναμε σημαντικές προτάσεις, για τον εκσυγχρονισμό τους. Η χώρα μας βρίσκεται σε τραγική κατάσταση σε ότι αφορά τη λειτουργία των αρχείων και έχω εισηγηθεί να υπάρξει συγκεκριμένη πολιτική αναμόρφωσης και του θεσμικού πλαισίου για τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε γενικότερα τα αρχεία. Αλλά και ειδικότερα χρειάζεται ειδική μελέτη για τα αρχεία προσωπικοτήτων όπως π.χ. πρώην Π/θ και Προέδρων Δημοκρατίας. Διότι δεν είναι θέμα προσωπικό, είναι θέμα θεσμικό, ιστορικό για τη χώρα μας. Όσες χώρες, δεν περιθάλπουν την ιστορία τους, με σεβασμό, σύστημα και ορθολογισμό, χάνουν την ιστορία τους, χάνουν την μνήμη τους. Και θέλω να τονίσω και κάτι ακόμα. Αυτή η ιστορία, αυτή η μνήμη, είναι ένας πλούτος πολιτιστικός και ιστορικός για τη χώρα μας, και για το εξωτερικό, για την προβολή σημαντικών εθνικών θεμάτων. Δεν είναι θέμα του α΄ και β΄, τα αρχεία του Ανδρέα Παπανδρέου. Ούτε είναι ένα το αρχείο. Αυτή τη στιγμή, το αρχείο είναι σε πάρα πολλά σημεία, ανά τον κόσμο, όχι μόνο στην Ελλάδα. Είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία με Καθηγητές στο Χάρβαρντ, οι οποίοι γνώριζαν από κοντά και ζούσαν με τον Ανδρέα Παπανδρέου όταν ήταν καθηγητής και κατέγραφαν τις δικές τους προσωπικές, εμπειρίες. Είναι ένα υλικό αυτό το οποίο μας έστειλαν. Καταλαβαίνετε τι πλούτος υπάρχει, ο οποίος μπορεί να ανασυγκροτηθεί μέσα από μια τέτοια διαδικασία. Άρα πιστεύω ότι σύντομα και ο Πρωθυπουργός θα αναλάβει πρωτοβουλία προς αυτή την κατεύθυνση, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα. Για αυτό το λόγο κάνω και μια ακόμα παρατήρηση, θεωρώ σημαντική. Άλλο είναι το αρχείο, άλλο είναι τα πιθανά Ιδρύματα που μπορεί να λειτουργήσουν, όπως το ΙΣΤΑΜΕ ή το Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου. Είχαμε στο ΙΑΠ προχθές την τιμητική διάκριση του Σεβαρνάντζε, συναντήθηκα με τον Ούιτλαμ, τον πρώην Πρωθυπουργό της Αυστραλίας που δέχθηκε και αυτός να είναι επίτιμο μέλος στο Ίδρυμα Ανδρέα Παπανδρέου. Το ίδιο που γίνεται όπως π.χ. στο ίδρυμα Πάλμε, όπου επίσης υπάρχουν τρία ξεχωριστά ιδρύματα, άλλο για το αρχείο, άλλο για δράσεις περισσότερο κομματικής φύσης, άλλο για ευρύτερη κοινωνική προσφορά και διεθνή προβολή των έργων του.

Σωτήρης Σιδέρης και Βασίλης Σκουρής

Κορυφή Σελίδας
Αρχική Σελίδα | Ποιος Είναι | Σχετικά | Όροι Χρήσης | Δήλωση Απορρήτου | Επικοινωνία