Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα >   ΠΑΣΟΚ & Σ.Δ. >   Ομιλίες / Άρθρα >   Ομιλίες >   Ομιλία στο 11ο Τακτικό Συνέδριο της Ε.Ν.Α.Ε. 

Ομιλία στο 11ο Τακτικό Συνέδριο της Ε.Ν.Α.Ε.

Ξενοδοχείο Αστέρας Βουλιαγμένης, 16 Δεκεμβρίου 2005

Ομιλία στο 11ο Συνέδριο της Ε.Ν.Α.Ε.
Ομιλία στο 11ο Συνέδριο της Ε.Ν.Α.Ε.
ΠΑΣΟΚ

Ομιλία του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο 11ο Τακτικό Συνέδριο της Ε.Ν.Α.Ε.

"Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συνάδελφοι, πράγματι είναι χαρά που βρίσκομαι πάλι μαζί σας, με Νομάρχες, Νομαρχιακούς Συμβούλους, τους ανθρώπους της αυτοδιοίκησης. Πριν από περίπου ένα μήνα είχα την ευκαιρία να βρεθώ στη δική τους ετήσια Συνέλευση και στο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων όπου υπήρξαν σοβαροί προβληματισμοί και διάλογος για το μέλλον της αυτοδιοίκησης.

Πιστεύω ότι, και σήμερα, θα προχωρήσουμε στη συζήτηση αυτή ουσιαστικά, έτσι ώστε ώριμα αιτήματα της κοινωνίας να αναδειχθούν και να γίνουν συνείδηση σε όλους τους φορείς, που απαραίτητα παίρνουν αποφάσεις για τα θέματα αυτά.

Οι περιφέρειες, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, ο Καποδίστριας, αυτά ήταν ώριμα αιτήματα μιας κοινωνίας που ζητούσε τον εκσυγχρονισμό στη λειτουργία της διοίκησης. Όταν προχωρήσαμε εμείς αυτές τις τομές, πιστεύω ότι, διαβάσαμε σωστά τις απαιτήσεις των καιρών. Γιατί εμείς στο δίλημμα μεταξύ συγκεντρωτικού και αποκεντρωμένου κράτους, ήμασταν και είμαστε πάντα με σαφήνεια υπέρ, και με σταθερότητα υπέρ της αποκέντρωσης, του αποκεντρωμένου κράτους.

Αυτή πιστεύουμε είναι η ειδοποιός μας διαφορά και απ' τις συντηρητικές δυνάμεις της χώρας. Για μας η αποκέντρωση σημαίνει και απελευθέρωση δυνάμεων. Είναι ένας στόχος για ένα επιτελικό κράτος, κεντρικό κράτος, με αποκεντρωμένη δομή και λειτουργία.

Θα μπορούσε να ρωτήσει κανείς γιατί αποκέντρωση, γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία. Πιστεύω υπάρχουν πέντε πολύ βασικοί λόγοι.

Πρώτα απ' όλα, σε αυτή την παγκοσμιοποιημένη κοινωνία στην οποία ζούμε, είναι μία πολύ σημαντική δημοκρατική άμυνα, μια άμυνα του πολίτη. Στις συνεχιζόμενες εξελίξεις, στις ραγδαίες εξελίξεις, οι οποίες όλο και περισσότερο θα ενταθούν, που δεν είναι μόνο τεχνολογικές, είναι πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές, περιβαντολογικές, πολιτιστικές, χρειάζεται να μπορεί να παίρνει πρωτοβουλία η κοινωνία, να παίρνει πρωτοβουλία ο πολίτης, να προσαρμόζεται και να αξιοποιεί τις όποιες ευκαιρίες, και να αμύνεται σε αρνητικά φαινόμενα της παγκοσμιοποίησης.

Αυτό δεν μπορεί να γίνει με αμεσότητα, με ταχύτητα και με αποτελεσματικότητα από ένα συγκεντρωτικό κεντρικό κράτος. Μπορεί να γίνει μόνο από μια ευέλικτη λειτουργία σε τοπικό επίπεδο των αποκεντρωμένων θεσμών της χώρας. Γρήγορες αποφάσεις, ευέλικτες αποφάσεις που επιτρέπουν και τη δημιουργία, τη δημιουργικότητα των πολιτών.

Δεύτερον, είναι απαραίτητο να απελευθερώσουμε τις δυνάμεις της χώρας μας. Έχουμε τεράστιες δυνάμεις οι οποίες ασφυκτιούν. Ασφυκτιούν κάτω από το βάρος γραφειοκρατικών διαδικασιών. Αυτό έχει σχέση με τα άμεσα προβλήματα, μέχρι και την απορρόφηση κονδυλίων απ' την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τρίτον, η πρόνοια, το κοινωνικό κράτος πρέπει να είναι κοντά στον πολίτη. Δεν μπορεί οι υπηρεσίες τις οποίες δίνει το κράτος να είναι μακριά από τον πολίτη, να παίρνονται οι αποφάσεις σε Υπουργεία. Αυτό αφορά και τον Αθηναίο και τον μη Αθηναίο, διότι δεν είναι κοντά στη γειτονιά η υπηρεσία, η οποία πρέπει να βοηθήσει, να συμβάλλει ακριβώς στην προστασία του, στην εκπαίδευσή του, στην υγεία του. Μόνο όταν αυτές οι υπηρεσίες πραγματικά αποκεντρωθούν, θα μπορούμε να μιλάμε για σωστές υπηρεσίες πρόνοιας.

Τέταρτον, ο σημαντικός αναπτυξιακός ρόλος. Αν θέλετε, σήμερα, σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία η ανάπτυξη πρέπει να έχει ταυτότητα, και ταυτότητα δεν σημαίνει ομογενοποίηση, σημαίνει να αναδειχθούν οι ιδιαιτερότητες και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής, της κάθε περιφέρειας, του κάθε νομού. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από τους ίδιους τους τοπικούς φορείς, τις τοπικές ηγεσίες, τον ίδιο τον τόπο, που γνωρίζει, που ξέρει, και που πιστεύει και που ζει αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Τέλος, και ιδιαίτερα για την Ελλάδα, η Ελλάδα παραμένει παρά τις μεγάλες προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια ένα κράτος συγκεντρωτικό, αλλά έχουμε δυστυχώς και μια παράδοση πελατειακού κράτους. Τι σημαίνει πελατειακό, κράτος. Σημαίνει ότι, αντί να υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον, υπηρετούμε το ειδικότερο συμφέρον του ψηφοφόρου ή κάποιας ομάδας ή κάποιας συντεχνίας. Σημαίνει ουσιαστικά ότι, ο υπουργός στην κεντρική διοίκηση έχει κάθε λόγο και κίνητρο να δημιουργεί το οικόπεδό του, να δημιουργεί τη δική του προσωπική εξουσία, να δημιουργεί τις δικές του πελατειακές σχέσεις, και άρα έχει κάθε λόγο όχι να αποκεντρώσει εξουσία, αλλά όλο και περισσότερο να συγκεντρώνει εξουσία. Να συγκεντρώνει εξουσία για να μπορεί να χρησιμοποιεί αυτή την εξουσία σε κάποια πολιτική συναλλαγή, για την προώθηση των φιλοδοξιών του.

Και βεβαίως, η σχέση με την αυτοδιοίκηση είτε Νομαρχιακή, είτε Τοπική, γίνεται πελατειακή σχέση. Και υπάρχει κάθε λόγος και κίνητρο να θέλει να χειραγωγήσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, για να εξυπηρετήσει τα πελατειακά του συμφέροντα.

Αυτά είναι πηγή και διαφθοράς, πηγή έλλειψης συντονισμού, διότι βεβαίως, πολλαπλασιάζονται οι υπηρεσίες οι κεντρικές, με παρόμοιες και αλληλοεπικαλυπτόμενες πολλές φορές αρμοδιότητες, με αποτέλεσμα, βεβαίως,. να ταλαιπωρείται η αυτοδιοίκηση, αλλά ακόμα περισσότερο ο ίδιος ο πολίτης.

Είναι πιστεύω ανάγκη ιστορική να κάνουμε τη μεγάλη τομή. Να κάνουμε τη μεγάλη μεταρρύθμιση. Να κάνουμε το μεγάλο άλμα προς τα μπρος. Και τα δύο συλλογικά όργανα, και η ΚΕΔΚΕ και η ΕΝΑΕ, είναι σταθερά στρατευμένα στο στόχο της αποκέντρωσης. Για μας, για το ΠΑΣΟΚ, η αποκέντρωση, η συμμετοχική δημοκρατία, αποτελούν βαθιές ρίζες μας και θέσεις μας. Κάναμε σημαντικά βήματα αποκέντρωσης, πρώτα απ' όλα με την θεσμοθέτηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, της Περιφέρειας, του Περιφερειακού Συμβουλίου, του Καποδίστρια, με τη χρηματοδότηση της αυτοδιοίκησης, τις Δημοτικές και Νομαρχιακές Επιχειρήσεις. Προχωρήσαμε και σε θεσμούς που ελέγχουν τη διοίκηση, που ελέγχουν την εξουσία και που λειτουργούν υπέρ του πολίτη, Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών, ΑΣΕΠ, Συνήγορος του Πολίτη, Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, Σώμα Ελεγκτών και Επιθεωρητών στη Δημόσια Διοίκηση.

Αυτά τα μέτρα και οι πολιτικές ήταν ριζοσπαστικές όταν έγιναν. Θέλω, όμως, να πω με ειλικρίνεια και παρρησία, ότι δεν αρκούν αυτά τα μέτρα σήμερα. Και πρέπει να κάνουμε πια το μεγάλο άλμα μπροστά. Να τολμήσουμε σε μια άλλη δομή του κράτους, έχοντας βαθιά πίστη στον ίδιο τον πολίτη.

Έχοντας βαθιά πίστη στην αποκέντρωση, εμείς, το ΠΑΣΟΚ, αξιολογήσαμε και την εμπειρία μας. Κάναμε και την αυτοκριτική μας. Και βασικό στοιχείο αυτής της αξιολόγησης, αυτής της πορείας των τελευταίων μηνών, που βγήκε ως σύνθημα «αλλάζουμε τον εαυτό μας, αλλάζουμε το ΠΑΣΟΚ, για να αλλάξουμε την Ελλάδα», είναι να βάλουμε στο επίκεντρο των αλλαγών που φέρνουμε εμείς στο προσκήνιο της Ελλάδας, στο προσκήνιο της πολιτικής, στο προσκήνιο των δικών μας προγραμματικών θέσεων, το θέμα της αποκέντρωσης.

Δεν είναι να ρυθμίσουμε το αν θα πάρει το τάδε ποσοστό ή το άλλο ποσοστό, λίγο περισσότερο ή λίγο λιγότερο η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ή η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Πρέπει να προχωρήσουμε σε βαθύτατες τομές, και είμαστε γνώστες των αντιστάσεων των αντιλήψεων, των νοοτροπιών, που κι εμείς ως κυβέρνηση βρήκαμε μπροστά μας σε αυτές τις τομές, για να αλλάξουμε το ελληνικό κράτος και να πάμε σε μια αποκεντρωμένη κοινωνία, διότι η Ελλάδα είναι ακόμα, παρά τις τομές που κάναμε, ίσως από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη που υπάρχουν στην Ε.Ε. Αν λοιπόν δεν προχωρήσουμε, δεν θα μπορέσουμε να μιλάμε για ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος, που να μπορεί να είναι και αποτελεσματικό για τον πολίτη.

Πρώτα απ' όλα αλλάξαμε εμείς σαν κόμμα τις δικές μας δομές. Και είναι σημαντικό. Καμιά φορά κανείς το βάζει ως δευτερεύον. Κοιτάξτε, κάθε κόμμα που έρχεται στην εξουσία μεταφέρει τις δικές του εσωτερικές αντιλήψεις, νοοτροπίες, λογικές και δομές για το κράτος. Έτσι είναι. Σε οποιαδήποτε χώρα.

?ρα, λοιπόν, η απόφαση μας, η δική μας απόφαση, πρώτα να ξεκινήσουμε από εμάς, από τους ίδιους, μέσα στο ΠΑΣΟΚ, με αποκεντρωμένες δομές, με ανοιχτές δομές, με συμμετοχικές δομές, με δομές διαφάνειας, με δομές λογοδοσίας, είναι η μεγαλύτερη και η καλύτερη εγγύηση ότι, αύριο όταν είμαστε κυβέρνηση εμείς θα προχωρήσουμε σε σημαντικότατες τομές υπέρ της αποκέντρωσης, υπέρ της κοινωνίας των πολιτών, υπέρ της Αυτοδιοίκησης.

Δεν τα κάναμε όλα, αλλά ήμασταν οι μόνες κυβερνήσεις οι οποίες στήριξαν την έννοια της Τοπικής και Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης. Και φοβάμαι ότι, παρά τις προεκλογικές εξαγγελίες της Νέας Δημοκρατίας, μας έχει συνηθίσει πια στις εύκολες λεκτικές ακροβασίες, οι οποίες υιοθετούν επιφανειακά αιτήματα των καιρών, αλλά στην πράξη όμως κάθε άλλο παρά τα προχωρούν.

Και κάνω κριτική στη Νέα Δημοκρατία, διότι εγώ θα ήλπιζα μέσα από μια διακομματική προσπάθεια πραγματικά να πάμε σε τομές, σε καινούριες τομές. Κάθε άλλο.

Μπορεί να ξεκινήσει κανείς, βεβαίως, από τα θετικά, ότι υπήρξε ο διαχωρισμός των προνοιακών επιδομάτων από τους κεντρικούς αυτοτελείς πόρους, όπως ήδη είχε προγραμματιστεί και επί κυβερνήσεως μας, αλλά καλώς προχώρησε, πολύ καλώς προχώρησε, αλλά με νόμο περιόρισε τις πηγές χρηματοδότησης των ΚΑΠ στα τέλη κυκλοφορίας και στο 2% του ΦΠΑ, όταν από τη φετινή πορεία του ΦΠΑ, αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης, είναι σαφές ότι, θα είναι μειωμένοι σημαντικά οι πόροι για τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

Υποσχέθηκαν βεβαίως, ότι, η μείωση εσόδων από τον ΦΠΑ θα καλυφθεί από άλλη πηγή. Από πού, δεν ξέρω, δεν ξέρει κανείς. Ίσως το μάθετε όταν θα πάτε να διαπραγματευτείτε με τον κ. Αλογοσκούφη, για να ζητήσετε τα υποσχεθέντα. Αλλά αυτό εννοεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή, ανεξαρτησία και αυτονομία της Αυτοδιοίκησης; Αντί δηλαδή να πάμε σε μεγαλύτερη αυτονομία, ξαναπηγαίνουμε στη λογική της διαρκούς διαπραγμάτευσης, και άρα της συνεχούς εξάρτησης από τις διαθέσεις του κάθε υπουργού;

Έτσι δεν θα υπάρχει λογοδοσία, γιατί όταν οι πόροι δεν εξασφαλίζονται ουσιαστικά και αυτόματα, τότε δεν αισθάνεται και ο πολίτης ότι, αυτό το πάρε δώσε έχει σχέση με τον ίδιο. Δεν υπάρχει, λοιπόν, λογοδοσία.

Μίλησαν για ισορροπία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης ως δευτέρου βαθμού Αυτοδιοίκησης, κατηγορώντας μάλιστα ότι εμείς θέλαμε να καταργήσουμε την Αυτοδιοίκηση. Για να δούμε πως ισχυροποιούν τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.

Σχεδιάζει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, του κ. Καραμανλή, 5 μείζονες περιφέρειες, ως ενιαίες αποκεντρωμένες μονάδες διοίκησης του κράτους με αρμοδιότητα τον σχεδιασμό, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο του προγραμματισμού ανάπτυξης, για όλα τα έργα και δράσεις που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε. και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Σχεδιάζουν 13 αναπτυξιακές εταιρείες με τη μορφή ΑΕ, για την υποστήριξη, όπως λένε, της περιφέρειας και την επιστημονική τεκμηρίωση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων. Αυτή είναι η ισχυροποίηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Τέτοια αποκέντρωση ποιος τη σχεδίασε; Μήπως τη σχεδίασε με διάλογο με την ΕΝΑΕ ή διάλογο με την ΚΕΔΚΕ; Συμφωνήσατε εσείς ουσιαστικά στην κατάργηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και στη δημιουργία ουσιαστικά 5 νέων περιφερειακών Υπουργείων που θα αναλάβουν όλα τα έργα εκ μέρους σας, εκ μέρους των πολιτών, για την περιφερειακή ανάπτυξη; Συμφωνήσατε εσείς να μεταβιβάσετε αρμοδιότητες που προβλέπονται κατοχυρωμένα από το Σύνταγμα σε διορισμένους τεχνοκράτες;

Θα ενισχυθεί ή δεν θα ενισχυθεί η πελατειακή λογική όπου ο κάθε υπουργός θα λέει «όχι, το έργο να πάει εκεί ή να πάει αλλού» για λόγους ψηφοθηρικούς, και όχι για λόγους αναπτυξιακούς, και όχι για τις πραγματικές ανάγκες της περιφέρειας; Πέστε μου εσείς αν πράγματι η μεταφορά αυτών των αρμοδιοτήτων, ουσιαστικά σε 5 κεντρικά Υπουργεία, βοηθήσει μια σοβαρή, αποτελεσματική, διάφανη και σωστή ανάπτυξη της περιφέρειας.

Η κυβέρνηση, ουσιαστικά, καταργεί τον κοινωνικό και αναπτυξιακό ρόλο της Αυτοδιοίκησης. Σχεδιάζει και υλοποιεί τις πολιτικές της με έναν τρόπο απαξιωτικό για την Αυτοδιοίκηση, και δεν ακούγονται καν και τα αναπτυξιακά συνέδρια, δεν ελήφθησαν υπόψη, και οι κοινωνικοί εταίροι δεν συμμετείχαν σε κανέναν διάλογο. Συνδιαλέγεται σε ένα μονόδρομο μόνος του ο κ. Καραμανλής, και αποφασίζει ερήμην της κοινωνίας.

Δεν είναι, δυστυχώς, οι πολιτικές αυτές τυχαίες. Ενισχύουν μια λογική ενός συγκεντρωτικού, θα έλεγα, και πελατειακού και κομματικού κράτους, που κάποια στιγμή πρέπει να το ξεπεράσουμε.

Ακόμα μεγαλύτερη ενίσχυση της πελατειακής λογικής. Έχουμε 1.031 Δήμους, 54 Νομαρχίες, 13 περιφέρειες στο κεντρικό κράτος, και αντί να απλουστεύσουμε τις διαδικασίες, η Νέα Δημοκρατία προσθέτει 5 υπερπεριφέρειες κάνοντας τη διοίκηση ακόμα πιο γραφειοκρατική.

Περιμέναμε, όπως είπα, με τις εξαγγελίες προεκλογικά και με καλή προαίρεση, ότι η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή θα ερχόταν με μεγάλες τομές, τουλάχιστον ότι θα προωθούσε σημαντικά προς τα μπρος, τομές στη Δημόσια Διοίκηση και την Αυτοδιοίκηση. Αλλά δυστυχώς, έχετε πείσει κ. Παυλόπουλε ότι, η συντηρητική παράταξη κάθε άλλο παρά πιστεύει στην πραγματική αποκέντρωση της χώρας.

Όσο για την περιφέρεια, που άκουσα, για τη δυναμική των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, επιτρέψτε μου να πω ότι, οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για την περιφέρεια. Γιατί, βέβαια, έγιναν επενδύσεις μεγάλες στην Αθήνα, αλλά η δυναμική που έδωσαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν μια δυναμική που θα μπορούσε να προωθήσει την εικόνα της περιφέρειας. Δεν προωθείται μόνο η Αθήνα, προωθείται η Ελλάδα σε αυτή την εικόνα, τη δυναμική του τουρισμού, τη δυναμική των επενδύσεων στην περιφέρεια, τη δυναμική της ανάπτυξης υποδομών στην περιφέρεια.

Τι έγινε με το προεκλογικό σύνθημα «ήρθε η ώρα της περιφέρειας»; Υπήρξε και ένα άλλο σύνθημα, «θα κόψουμε τη σπατάλη των 10 δις ευρώ». Τι κόπηκε στους προϋπολογισμούς, ποιο ήταν το κονδύλι στον προηγούμενο του 2005 και φέτος το 2006, το μεγαλύτερο κονδύλι που κόπηκε από τους προϋπολογισμούς;

Ποια ήταν, δηλαδή, κατά την άποψη της κυβέρνησης Καραμανλή η σπατάλη; Ήταν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων είναι, για το 2006, στα επίπεδα του 1996, 10 χρόνια πριν.

Αντί τους πόρους που εξοικονομούσαμε από το ότι τελειώσαμε με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, να τους μεταφέρουμε στην περιφέρεια, αυτοί κόπηκαν. Και θα πρέπει να πείτε εσείς, ότι γι' αυτή την κυβέρνηση σπατάλη είναι το να γίνουν έργα στην περιφέρεια. Σπατάλη είναι να γίνουν σχολεία στην περιφέρεια. Να γίνουν έργα υποδομής. Να προχωρήσουμε την εκπαίδευση στην περιφέρεια. Αυτή είναι η σπατάλη για την οποία μίλησε η κυβέρνηση Καραμανλή προεκλογικά.

Πέρα, όμως, από αυτό, η μεγάλη σπατάλη είναι και η αδυναμία απορρόφησης πόρων. Πιστεύουμε και ελπίζουμε, ότι ο κ. Καραμανλής θα γυρίσει με ένα ποσό σημαντικό, 20 δις ή ίσως παραπάνω από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Βεβαίως, ίσως με άλλες απώλειες από την αγροτική πολιτική, δεν θα μπω σε αυτή την υπόθεση τώρα, Το ελάχιστο που περιμένουμε, βεβαίως, είναι να πάρει επέκταση της δυνατότητας απορρόφησης των κονδυλίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διότι αν δεν πάρει αυτή την παράταση, έτσι όπως προχωράει επί κυβέρνησής του η απορρόφηση, τα 20 δις του Δ΄ ΚΠΣ ουσιαστικά θα είναι στα χαρτιά, διότι θα έχουμε χάσει από το Γ΄ ΚΠΣ πάνω από 5 δις, υπολογίζουμε εμείς, ευρώ, από την αδυναμία στα έργα και στην απορρόφηση αυτών των κονδυλίων.

Είναι ανάγκη να τελειώσουμε με κάποιες λογικές. Τις λογικές που προωθούν την πολυαρχία, τις αλληλοεπικαλύψεις των αρμοδιοτήτων, την πολυδιάσπαση, τη γραφειοκρατία, την αδιαφάνεια, τη στασιμότητα. Και λέμε ότι, υπάρχει άλλος δρόμος. Να εμπιστευτούμε τον πολίτη, να εμπιστευτούμε την Αυτοδιοίκηση. Οι δικές μας προτάσεις πολύ συνοπτικά θα σας πω ποιες είναι.

Πρώτα απ' όλα, πρέπει να πάμε σε ένα ευέλικτο, επιτελικό κράτος. Λιγότερα υπουργεία, λιγότεροι θεσμοί σε κεντρικό επίπεδο. Ουσιαστικά αυτό που λέμε, και γι' αυτό είναι θέμα πολιτικής βούλησης, είναι να περιορίσουμε τις εξουσίες των υπουργών. Αυτό σημαίνει αποκέντρωση. Για να μπορούμε να μεταφέρουμε εξουσίες στον πολίτη και στην Αυτοδιοίκηση.

Δεύτερον, αποφασιστικό βήμα, είναι ένας νέος Καποδίστριας. Είναι απαραίτητος για να υπάρχει το κρίσιμο μέγεθος και οι απαραίτητοι πόροι για την Αυτοδιοίκηση.

Οι ενότητες περιφερειακής συνεργασίας και συντονισμού που προτείνουμε εμείς, δεν έχουν αρμοδιότητες διοίκησης, και δεν έχουν σχέση με την πρόταση που κάνει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Δεν είναι άλλο επίπεδο διοίκησης. Δεν έχουνε καμία σχέση με τις υπέρπεριφέρειες που προτείνονται, δεν είναι νέα υπουργεία.

Προτείνουμε τη δημιουργία της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, με τη μορφή των διευρυμένων Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με αιρετό Πρόεδρο, με ισχυρό αιρετό Περιφερειακό Συμβούλιο, στο οποίο θα συμμετέχουν υποχρεωτικά και οι αιρετοί Νομάρχες των Νομών που συγκροτούν την Περιφέρεια.

Με το αιρετό Περιφερειακό Συμβούλιο με αιρετό Πρόεδρο και με Νομαρχιακά Τμήματα, ο αναπτυξιακός σχεδιασμός περνάει στα χέρια των πολιτών της Περιφέρειας, πάει στα χέρια της Αυτοδιοίκησης Β΄ Βαθμού.

Ο Νομάρχης και το Νομαρχιακό Συμβούλιο διοικούν το Νομό ασκώντας τις αρμοδιότητες της σημερινής Νομαρχίας και όσες άλλες αρμοδιότητες αποκεντρωθούν, και συμμετέχει στο συνολικό αναπτυξιακό σχεδιασμό στο επίπεδο της Περιφέρειας μέσα από το Περιφερειακό Συμβούλιο.

Κατεύθυνσή μας ο σχεδιασμός της ανάπτυξης στην ευρύτερη δυνατή κλίμακα, η διοίκηση και παροχή υπηρεσιών όσο γίνεται εγγύτερα στον πολίτη. Ο προσδιορισμός του αριθμού της γεωγραφικής βάσης της εσωτερικής συγκρότησης των ενοτήτων του Β΄ Βαθμού Αυτοδιοίκησης, δεν μπορεί παρά να είναι ένα θέμα μελέτης διαλόγου με όλους τους επιστημονικούς φορείς, αλλά πόσο μάλλον με τους ίδιους τους κοινωνικούς φορείς και την ίδια την Αυτοδιοίκηση.

Να καλωσορίσουμε και το Μανόλη Γλέζο, αγωνιστή της Αυτοδιοίκησης και όχι μόνο. Είμαστε σταθερά προσηλωμένοι στις αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας που σημαίνει ό,τι μπορεί να γίνει από την Αυτοδιοίκηση δεν υπάρχει λόγος να γίνεται από κανέναν άλλον. Ό,τι δεν μπορεί να γίνει από τους Δήμους να γίνεται από το Β΄ Βαθμό Αυτοδιοίκησης. Έτσι ώστέ η κεντρική διοίκηση να διαχειρίζεται μόνο τα μεγάλα θέματα εθνικής εμβέλειας.

Αυτό το θέμα των αρμοδιοτήτων, βεβαίως, πρέπει να είναι και αυτό αντικείμενο μελετών και διαλόγου. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τις αρμοδιότητες, και θα ξεκαθαρίσουμε αυτές που μένουν στο κεντρικό επίπεδο και αυτές που μεταφέρονται στην αποκεντρωμένη δομή του κράτους.

Και στους δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης, βέβαια, μεταφορά αρμοδιοτήτων σημαίνει και μεταφορά πόρων. Κι εδώ θέλω να πω το εξής. Σήμερα έχουμε ουσιαστικά μια εξαρτώμενη Αυτοδιοίκηση. Υπάρχουν οι κεντρικοί αυτοτελείς πόροι, είναι όμως σχετικά μετέωροι.

Ο αναπτυξιακός πόρος δεν προβλέπεται στον προϋπολογισμό. Έχουμε περιορισμένο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Δυστυχώς, αντί να υπάρξει ουσιαστική ανατροπή της λογικής αυτής, έχουμε τη μείωση των πόρων, τη σφραγίδα της αποεπένδυσης και της εγκατάλειψης της περιφέρειας.

Το μόνο που ουσιαστικά θεσμικά προχωράει η Νέα Δημοκρατία είναι οι μικροκομματικοί υπολογισμοί του 42%. Είπα και στην ΚΕΔΚΕ ότι, το 42% μπορεί κομματικά και το ΠΑΣΟΚ να το βολεύει. Αλλά είναι ακριβώς αυτό που υπονομεύει την αξιοπιστία των θεσμών και της πολιτικής, όταν υπάρχει η αίσθηση ότι, κάνουμε θεσμούς για μικροκομματικούς υπολογισμούς.

Αυτό είναι που υπονομεύει την αξιοπιστία του πολιτικού μας συστήματος. Γι' αυτό είμαστε ενάντια σε μια τέτοια λογική. Σε μια λογική που εν πάση περιπτώσει δεν έχει καμία ουσιαστική καινοτομία.

Η λογική που άκουσα -η κα Γεννηματά πολύ σωστά το είπε- η λογική των θεμιτών και αθέμιτων συνεργασιών ή των θεμιτών και αθέμιτων αποτελεσμάτων, αυτή τη λογική την καλλιεργεί ο νέος νόμος του 42%.

Θα έχουμε τους θεμιτά εκλεγόμενους του πρώτου γύρου, και τους αθέμιτα εκλεγόμενους του δεύτερου γύρου, που δεν εκλέχτηκαν με το 42%, αλλά εκλέχτηκαν με μεγαλύτερο ποσοστό.

Είναι έωλα τα επιχειρήματα αυτά, και δυστυχώς ζούμε ένα διάλογο του παραλόγου γύρω από τις πραγματικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης.

Εμείς θεωρούμε ότι, η αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων πρέπει να συνοδευτεί από μια νέα φορολογική πολιτική, ένα νέο φορολογικό θεσμικό πλαίσιο, με το οποίο θα μεταφερθούν σημαντικοί πια πόροι στα χέρια της Αυτοδιοίκησης.

Δεν μπορεί στις ευρωπαϊκές χώρες η Τοπική Αυτοδιοίκηση ή η Νομαρχιακή ή η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση να έχει πόρους από το 30%, 40%, 50% και πολλές φορές να φτάνει μέχρι και το 80% των φόρων των εισοδημάτων των κατοίκων τους, των δημοτών ή κατοίκων τους, και στην Ελλάδα ουσιαστικά να εξαρτάται όλη η Αυτοδιοίκηση από την καλή διάθεση του κεντρικού κράτους.

Πρέπει να πάμε στη μεγάλη μεταφορά όχι μόνο αρμοδιοτήτων, αλλά και στην ανατροπή και του φορολογικού μας συστήματος. Βεβαίως θα χρειαστεί μια μετάβαση, αλλά θα είναι πολύ ουσιαστική.

Υπάρχουν, βέβαια, εκείνοι που λένε -και πολλές φορές μιλάω με φορείς και επιχειρηματίες- που λένε όχι στην Αυτοδιοίκηση, όχι στη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, διότι είναι πηγή διασποράς, είναι ένα νέο φέουδο, είναι ένα τοπικό συγκεντρωτικό σύστημα.

Το δίλημμα δεν είναι αυτό. Εγώ πιστεύω ότι, το δίλημμα είναι, τελικά, αν πάμε σε μια ουσιαστικά ριζική αποκέντρωση ή ξανά συγκεντρώνουμε εξουσίες στο κεντρικό κράτος. Είμαστε με τους αιρετούς -όπως είπε η κα Γεννηματά- ή με τους αρεστούς; Και σε αυτό το δίλημμα εγώ ψηφίζω τους αιρετούς.

Η μεγαλύτερη αποκέντρωση θα επιτρέψει, θα έλεγα, θα δώσει και το κίνητρο στον πολίτη να μπορεί να ελέγχει, να υπάρχει διαφάνεια, να υπάρχει λογοδοσία, διότι θα ξέρει ότι πια οι μεγάλες αποφάσεις για την καθημερινή του ζωή εκεί θα παίρνονται, όχι σε κάποια δαιδαλώδη γραφειοκρατία, που βεβαίως αισθάνεται έρμαιο και αδύναμος να επηρεάσει.

Αυτές είναι οι ριζικές τομές τις οποίες εμείς θεωρούμε απαραίτητες. Απαραίτητες βεβαίως, για μια συμμετοχική δημοκρατία, η οποία θα πάει χέρι-χέρι με την αποκέντρωση. Μια συμμετοχική δημοκρατία, που θα επιτρέπει στον πολίτη να ελέγχει την εξουσία, κάθε μορφή εξουσίας, και να εξοπλίσουμε τον πολίτη για τις μεγάλες ανάγκες και προκλήσεις που έχει μπροστά του σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία.

Θέλω, κλείνοντας, να συγχαρώ τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση για τις πρωτοβουλίες που έχει πάρει, και να τονίσω πόσο αναγνωρίζουμε τη δουλειά και το ρόλο της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

Να συγχαρώ για την τεράστια προσπάθεια που κάνει στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών και της διατροφικής αλυσίδας, και είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που δεν έχει σχέση μόνο με την υγεία, αλλά έχει σχέση και με την αναπτυξιακή προοπτικής της χώρας μας, που μπορεί να επενδύσει στην αξία, στο προϊόν ονομασίας προέλευσης, που μπορεί να επενδύσει σε μια νέα αναπτυξιακή αντίληψη για την περιφέρεια.

Θέλω να συγχαρώ τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, που έδωσε το στίγμα της στους αγώνες για την προστασία του περιβάλλοντος, πολλές φορές και χωρίς τη στήριξη της κεντρικής διοίκησης. Και να συγχαρώ και τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις που έδωσαν το δικό τους αναπτυξιακό όραμα με τη διοργάνωση Αναπτυξιακών Συνεδρίων στους νομούς τους.

Κλείνοντας, φίλες και φίλοι, οι επόμενες εκλογές για τη Νομαρχιακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι κρίσιμες. Όχι γιατί θα κληθούμε να αναμετρηθούμε κομματικά, αλλά γιατί θα πρέπει να αναδείξουμε με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τα στελέχη που θα επωμισθούν το μεγάλο βάρος της μεγάλης μεταρρύθμισης που πρέπει να γίνει στη δημόσια διοίκηση, στη διοίκηση στη χώρα μας. Ένα νέο μοντέλο διάρθρωσης και λειτουργίας του κράτους σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Θα πρέπει να αναδειχθούν οι καλύτερες δυνάμεις, τα ικανότερα στελέχη της τοπικής κοινωνίας, χωρίς δογματισμούς, χωρίς κομματικές και προσωπικές αγκυλώσεις.

Το βάρος της υλοποίησης μιας τέτοιας μεταρρύθμισης απαιτεί ανθρώπους, απαιτεί στελέχη, ευρύτερη κοινωνική αποδοχή, νέους σε σκέψη και ιδέες, συνεχή εκπαίδευση. Και θέλω να ξέρετε ότι, σ' αυτή τη μεγάλη μεταρρύθμιση θα μας βρείτε, και θα με βρείτε και προσωπικά, σύμμαχό σας. Είναι κάτι το οποίο δε λέω ως κάποια προεκλογική υπόσχεση. Είναι κάτι που βαθιά πιστεύω από τη δική μου εμπειρία, και τα οποία έχω ζήσει όχι μόνο στην Ελλάδα με την αρνητική τους πλευρά, αλλά με τη θετική τους πλευρά σε πολλές άλλες χώρες, τα έχω δει και ως υπουργός Εξωτερικών σε πολλές άλλες χώρες σε όλη την υφήλιο.

Η αποκέντρωση είναι μια βασική λύση για πάρα πολλά από τα προβλήματα της χώρας μας, και βεβαίως, θα δώσει μια νέα αναπτυξιακή δυναμική.

Θα με βρείτε, λοιπόν, κοντά σας στους αγώνες σας, και σας εύχομαι καλή επιτυχία σ' αυτό το Συνέδριό σας."

Κορυφή Σελίδας
Αρχική Σελίδα | Ποιος Είναι | Σχετικά | Όροι Χρήσης | Δήλωση Απορρήτου | Επικοινωνία