Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα >   ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ >   Εικόνες από το σήμερα >   Σκιαγραφήσεις >   Εγκλωβισμένοι σε μια περιστρεφόμενη πόρτα – Μέρος Α’ 

Εγκλωβισμένοι σε μια περιστρεφόμενη πόρτα – Μέρος Α’


(Διαβάστε εδώ το Β' Μέρος της παρουσίασης μας)

Καθημερινά άνθρωποι αποφασίζουν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, την κοινότητά τους και τη χώρα τους. Κάποιοι φεύγουν από φόβο, άλλοι φεύγουν επειδή τους εξανάγκασαν η κοινωνική ή η οικονομική τους κατάσταση. Ένα από τα πιο σημαντικά δικαιώματα που είναι κοινό σε όλους τους πρόσφυγες, στους αιτούντες άσυλο, στους μετανάστες είναι το δικαίωμα στην ελευθερία από διακρίσεις και σε τελική ανάλυση κάτι που το θεωρούμε δεδομένο, το δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή ζωή.

Οφείλουμε να σεβαστούμε τους πρόσφυγες, δεν είναι μια υποχρέωση, είναι μια συνειδητή επιλογή, μια ελάχιστη πράξη ανθρωπιάς. Είναι δεδομένο ότι η μεταχείριση των προσφύγων στη χώρα μας είναι η χειρότερη δυνατή και με μεγάλη βεβαιότητα το νέο Σύμφωνο θα «νομιμοποιήσει» μεθόδους και πρακτικές που δεν συνάδουν με μια πολιτισμένη χώρα. Οι παράνομα εισερχόμενοι στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όσον αφορά την πρόσβαση στις διαδικασίες του ασύλου. Οι δυσκολίες αυτές έχουν να κάνουν με την έλλειψη ενημέρωσης για τα δικαιώματά τους και τη διαδικασία του ασύλου, την έλλειψη των  κατάλληλων διερμηνέων και την ανεπαρκή νομική συνδρομή και πλέον πρόσφατα με τα διαδικαστικά κωλύματα που προβάλει η Πολιτεία.

Διαβάστε σχετικές αναφορές μας: 

  - Θα χτιστεί μια 'Ευρώπη του Ασύλου';
  - Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο ποσοστό αναγνώρισης ασύλου στην ΕΕ
  - Πρωτοφανής ο αριθμός ξεριζωμένων ατόμων
  - Ελλάδα: Δεν είναι τόπος για αιτούντες άσυλο
  - Κάποια μέρα μπορεί να χτυπήσουμε την πόρτα ενός ξένου

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο συγκεχυμένη μετά την υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (διαβάστε την αναφορά μας Θα υπάρξει «ευρωπαϊκή προστασία» για τους πρόσφυγες που την έχουν ανάγκη; για τις αιτιάσεις της Υπάτης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες), ενώ βλέπουν τη δημοσιότητα δύο εκθέσεις, της Human Rights Watch και της ProAsyl (οι εκθέσεις στα αγγλικά παρατίθενται στα Σχετικά Αρχεία) που είναι καταπέλτης για τη μεταχείριση των προσφύγων στην Ελλάδα. Σημειώνεται επίσης ότι και το blog ‘Χωρίς Σύνορα’ καταγράφει τις συνθήκες κράτησης μεταναστών και προσφύγων, κυρίως στη Πάτρα και στη Μυτιλήνη, κάτω από το πρίσμα προσωπικών μαρτυριών, αλλά και μαρτυριών των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

                          Πρόσφυγες Αιγαίο 1

Οι καταγγελίες για το τρόπο μεταχείρησης των προσφύγων στα θαλάσσια σύνορα μας είναι καταγεγραμμένες. Διαβάστε τις αναφορές μας:

  - Ανήκουστα και όμως πραγματικά, η συνέχεια...
  - Ανήκουστα και όμως πραγματικά...

Το Β’ Μέρος αυτής της παρουσίασης περιλαμβάνει βασικά αποσπάσματα της παρέμβασης του Συνηγόρου του Πολίτη σχετικά με τα διαδικαστικά κωλύματα για τη κατάθεση αιτήσεων Ασύλου.

* Human Rights Watch - Ιρακινοί και Άλλοι Αιτούντες Άσυλο και Μετανάστες στην Ελληνο-τουρκική Είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση - Νοέμβριος 2008

Το παρόν κείμενο αποτελεί μετάφραση στα Ελληνικά τμημάτων μιας έκθεση 123 σελίδων με τίτλο «Εγκλωβισμένοι σε μια Περιστρεφόμενη Πόρτα» της Οργάνωσης Human Rights Watch, η οποία τεκμηριώνει τα εμπόδια που συναντούν οι Ιρακινοί και οι λοιποί αιτούντες άσυλο ή μετανάστες στην προσπάθειά τους να εισέλθουν στην ΕΕ από τα ελληνικά σύνορα – εμπόδια που είτε παρακωλύουν την είσοδο αυτή είτε, όταν κατορθώνουν να εισέλθουν, οδηγούν στην απέλασή τους με συνοπτικές διαδικασίες. Περιλαμβάνει μαρτυρίες από Ιρακινούς και άλλους αιτούντες άσυλο και μετανάστες- και από τις δύο πλευρές των ελληνοτουρκικών συνόρων – για απωθήσεις και άτυπες απελάσεις από την Ελλάδα, για απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες κράτησης στην Ελλάδα, για την σκληρότητα και τις παρενοχλήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού, για την παρεμπόδιση της πρόσβασης στο άσυλο στην Ελλάδα και για την άρνηση χορήγησης ασύλου ή άλλης μορφής προστασίας σε όσους το χρειάζονται.

HRW reportΗ έρευνα «Εγκλωβισμένοι σε μια Περιστρεφόμενη Πόρτα» ασχολείται επίσης με την βάναυση μεταχείριση των μεταναστών από τις τουρκικές μεθοριακές αρχές στην περιοχή των συνόρων με την Ελλάδα καθώς και τις απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες κράτησής τους που παραβιάζουν ευθέως τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Τουρκία, βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ).

Αυτή τη στιγμή, οι Ιρακινοί αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνική ομάδα από τα άτομα που υποβάλλουν νέα αιτήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), και η Ελλάδα έχει γίνει για αυτούς το πλέον προτιμώμενο σημείο εισόδου. Η Ελλάδα όμως δεν επιθυμεί το ρόλο αυτό, ενώ και οι ίδιοι οι Ιρακινοί φαίνεται ότι δεν θέλουν να παραμείνουν στην Ελλάδα. Προτιμούν να ζητήσουν άσυλο σε άλλες χώρες, στη Δύση και στο Βορρά, αλλά διαπιστώνουν ότι έχουν εγκλωβισθεί στην Ελλάδα. Καταρχάς, δεν μπορούν να προχωρήσουν προς άλλη χώρα διότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία για το άσυλο, βάσει του Κανονισμού Δουβλίνο-2, απαιτεί, κατά κανόνα, οι αιτούντες άσυλο να υποβάλλουν το αίτημά τους για προστασία στην πρώτη χώρα της ΕΕ στην οποία εισέρχονται. Επιπλέον, δεν μπορούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους λόγω του φόβου του πολέμου και των διώξεων. Στην Ελλάδα δεν τους χορηγείται σχεδόν ποτέ άσυλο.

Οι περισσότεροι Ιρακινοί πρόσφυγες προσπαθούν να εισέλθουν στην ΕΕ περνώντας από την Ελλάδα, είτε από τα νησιά που βρίσκονται απέναντι από τις τουρκικές ακτές είτε διασχίζοντας τον ποταμό Έβρο που χωρίζει την Ελλάδα από την Τουρκία. Παρόλο που η Ελλάδα έχει 1,170 χιλιόμετρα πορώδη χερσαία σύνορα και 18,400 χιλιόμετρα ακτογραμμών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται νησιά που βρίσκονται πολύ κοντά στην Τουρκία, η Ελληνική Αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα επιδεικνύουν εξαιρετικό ζήλο στις προσπάθειές τους να εμποδίσουν την παράνομη είσοδο. Το 2007, η Ελληνική Αστυνομία κατέγραψε 112.369 συλλήψεις για παράνομη είσοδο ή διαμονή. Η Human Rights Watch, ωστόσο, πιστεύει ότι αυτό αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου. Πολλές, ίσως οι περισσότερες, συλλήψεις στις παραμεθόριες ζώνες δεν καταγράφονται καν.

Η Αστυνομία στην περιοχή του Έβρου (βορειοανατολική Ελλάδα) συλλαμβάνει συστηματικά μετανάστες στο ελληνικό έδαφος και τους θέτει υπό κράτηση για κάποιες ημέρες χωρίς να τους καταγράφει. Όταν συγκεντρώσει έναν επαρκή αριθμό κρατουμένων, τους μεταφέρει στον ποταμό Έβρο, κατά την διάρκεια της νύχτας, και, βίαια και κρυφά, τους διώχνει προς την τουρκική πλευρά. Το τουρκικό Γενικό Επιτελείο έχει αναφέρει ότι, μεταξύ του 2002 και του 2007, η Ελλάδα «εγκατέλειψε παράνομα στα σύνορά μας» σχεδόν 12,000 αλλοδαπούς, πολίτες τρίτων χωρών. Επειδή ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει μόνο τους μετανάστες που οι τουρκικές μεθοριακές αρχές συνέλαβαν και κατέγραψαν, ενώ πολλοί αποφεύγουν τη σύλληψη, ο συνολικός αριθμός αλλοδαπών που η Ελλάδα απομάκρυνε με άτυπες διαδικασίες είναι, κατά πάσα πιθανότητα, μεγαλύτερος.

Εκτός από τις άτυπες απομακρύνσεις μεταναστών από το ελληνικό έδαφος, το προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας και του Λιμενικού Σώματος παρεμποδίζει την είσοδο μεταναστών στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανοίγουν τρύπες στις φουσκωτές βάρκες στις οποίες επιβαίνουν ή τις αχρηστεύουν με άλλο τρόπο και τις αφήνουν να παρασύρονται ακυβέρνητες, απωθώντας τις προς τις τουρκικές ακτές. Όταν συγκεντρώνουν και απελαύνουν τους μετανάστες, οι μεθοριακές αρχές συνήθως δεν καταβάλλουν καμία προσπάθεια να επικοινωνήσουν μαζί τους ούτε προβαίνουν σε κάποιο προκαταρκτικό έλεγχο για να διαπιστώσουν αν συντρέχουν ανάγκες προστασίας τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις χειροδικούν εις βάρος τους ή, γενικότερα, τους κακομεταχειρίζονται.

                                Πρόσφυγες Αιγαίο 2

Η Ελλάδα, επιπλέον, παραλείπει να παρέχει προστασία στους πρόσφυγες στο εσωτερικό της. Από τα σχεδόν 2,000 αιτήματα ασύλου Ιρακινών που εξετάστηκαν στην Ελλάδα το 2006, κανένα δεν έγινε δεκτό με βάση τους λόγους προστασίας της Σύμβασης της Γενεύης, ενώ κανείς από αυτούς δεν έλαβε προστασία άλλης μορφής λόγω κινδύνου βλάβης ως αποτέλεσμα της ένοπλης σύρραξης και της γενικευμένης βίας στο Ιράκ.

Η αρνητική αυτή στάση της Ελλάδας έναντι των αιτούντων άσυλο δεν περιορίζεται μόνο στους Ιρακινούς—το ποσοστό αναγνώρισης σε πρώτο βαθμό για όλες τις εθνικότητες κατά το έτος 2006 ήταν 0.6 τοις εκατό και κατά το 2007 1.2 τοις εκατό. Εν τούτοις, παρά τα πολύ χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης, ο αριθμός των Ιρακινών που υπέβαλαν αιτήματα ασύλου στην Ελλάδα αυξήθηκε από 1,415 άτομα το 2006 σε περίπου 5,500 το 2007.

Τον Απρίλιο του 2008, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) άσκησε οξεία κριτική κατά της ελληνικής πολιτικής ασύλου και κράτησης και σύστησε στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη να μην επιστρέφουν αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα. Η UNHCR δήλωσε ότι οι αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα “συχνά στερούνται των πλέον βασικών δικαιωμάτων, όπως της διερμηνείας και της νομικής συνδρομής, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται ότι τα αιτήματά τους θα εξετασθούν προσηκόντως από τις αρχές ασύλου.”

Πριν την παραπάνω δήλωση της UNHCR, η Νορβηγία είχε ανακοινώσει, στις 7 Φεβρουαρίου 2008, την αναστολή κάθε μεταγωγής αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, βάσει των ρυθμίσεων του Κανονισμού Δουβλίνο-2. Στις 10 Μαρτίου 2008 ένα Σουηδικό δικαστήριο ακύρωσε την μεταγωγή στην Ελλάδα ενός ανάπηρου Ιρακινού αιτούντος άσυλο, βάσει των ρυθμίσεων του Κανονισμού Δουβλίνο-2. Επίσης, στις αρχές του 2008, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία παραπομπής της Ελλάδας διότι παρεμποδίζει την πρόσβαση στις διαδικασίες ασύλου για άτομα που επιστρέφονται βάσει του Κανονισμού Δουβλίνο-2 και θα εξετάσει κατά πόσον τα άτομα που επιστρέφονται στην Ελλάδα έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης στη διαδικασία ασύλου.

Η ΕΕ δεν διαθέτει κοινή πολιτική ασύλου για τα άτομα που ζητούν άσυλο στο έδαφός της. Στερείται, παράλληλα, και μιας προσφυγικής πολιτικής εκτός συνόρων που θα επέτρεπε να δοθεί στήριξη σε πρόσφυγες έξω από την ΕΕ μέσω πολιτικών επανεγκατάστασης και άλλων μέτρων κατανομής του βάρους στην περιφέρεια της αρχικής φυγής, κάτι που θα μείωνε την ανάγκη των Ιρακινών να αναζητήσουν άσυλο έξω από την ευρύτερη γεωγραφική ζώνη στην οποία βρίσκονται.

(Σημ. Οι φωτογραφίες προέρχονται από την έκθεση της Human Rights Watch και είναι του Λιμενικού Σώματος)

Κορυφή Σελίδας
Αρχική Σελίδα | Ποιος Είναι | Σχετικά | Όροι Χρήσης | Δήλωση Απορρήτου | Επικοινωνία