Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Γιώργος Α. Παπανδρέου - Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Διεθνούς - π. Πρωθυπουργός
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα >   ΠΑΣΟΚ & Σ.Δ. >   Ομιλίες / Άρθρα >   Ομιλίες >   "Κοινωνία των Πολιτών, ΜΚΟ και Συνταγματική Αναθεώρηση" 

"Κοινωνία των Πολιτών, ΜΚΟ και Συνταγματική Αναθεώρηση"

Ξενοδοχείο “Athens Imperial Grecotel”, 5 Οκτωβρίου 2006

Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου
Ο Γιώργος Α. Παπανδρέου
ΠΑΣΟΚ

Χαιρετισμός του Γιώργου Α. Παπανδρέου στην Ημερίδα "Κοινωνία των Πολιτών ΜΚΟ και Συνταγματική Αναθεώρηση"

"Φίλες και φίλοι, να ευχαριστήσω κι εγώ τον Τομέα Αλληλεγγύης και Εθελοντισμού, το ΙΣΤΑΜΕ, το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης, αλλά ιδιαίτερα όλους εσάς που σήμερα βρισκόσαστε εδώ για μια, ελπίζω, γόνιμη ανταλλαγή απόψεων και διαμόρφωση θέσεων, πρωτοβουλιών, δικτύων, που θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην παραπέρα ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών στην χώρα μας.

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με μια ιστορία που άκουσα προχθές από κάποιους Λατινοαμερικάνους στο πλαίσιο των επαφών που έχω στην Σοσιαλιστική Διεθνή. Μου ανέφεραν την περίπτωση της πόλης Μπογκοτά στην Κολομβία, μια πόλη που βρίσκεται υπό το καθεστώς τρόμου από τη βία που ζουν οι πολίτες, βία που είναι πρωτόγνωρη σε ό,τι αφορά τη δική μας εμπειρία. Είναι η πρώτη στη Λατινική Αμερική που οι κάτοικοι ζουν τη βία.

Η χειρότερη βία λοιπόν, στη Λατινική Αμερική. Θύματα στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι γυναίκες. Τόσο πολύ, που είναι αναγκασμένες να είναι αμπαρωμένες ουσιαστικά μέσα στα σπίτια τους, φοβούνται να βγουν έξω στους δρόμους.

Ο Δήμαρχος της πόλης, ένας νέος Δήμαρχος που ανέλαβε, αποφάσισε να κινητοποιήσει την κοινωνία των πολιτών, απευθυνόμενος σε όλες τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, τους εθελοντικούς οργανισμούς, αλλά με μια, θα έλεγα, φαντασία και δημιουργική πρόταση.

Καθιέρωσε μια ημέρα για την έξοδο των γυναικών, καλώντας τους άντρες. να απέχουν από τη βόλτα τους. Απευθύνθηκε ουσιαστικά στο φιλότιμο αν θέλετε, στην ανθρώπινη αλληλεγγύη, στο αίσθημα κοινής ευθύνης των πολιτών.

Ανταποκρίθηκε το 80% των αντρών. Ακολούθησαν την προτροπή του και την ημέρα αυτή, έδωσαν την ευκαιρία ουσιαστικής ελευθερίας να βγουν να κάνουν τη βόλτα τους ελεύθερα οι γυναίκες της πόλης, να αισθανθούν για μια ημέρα σιγουριά και ανθρωπιά.

Υπήρχε η συνείδηση ότι η γυναίκα στην πόλη της Μπογκοτά, είχε στερηθεί ουσιαστικά των βασικών της δικαιωμάτων, των βασικών της ελευθεριών και έπρεπε συμβολικά, αλλά και ουσιαστικά, να αποκατασταθεί αυτό το ζήτημα, να αποδοθούν και πάλι δικαιώματα στις γυναίκες, αναγνωρίζοντας τα και ανοίγοντας μια νέα προοπτική για την πόλη.

Τι έκανε ο Δήμαρχος; Απευθύνθηκε στο καλύτερο, σε ό,τι καλύτερο έχει μέσα του ο κάθε πολίτης, ο κάθε άνθρωπος και οι πολίτες ανταποκρίθηκαν.

Γιατί το λέω αυτό; Εσείς, οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας των πολιτών, απευθύνεστε σε ό,τι καλύτερο, ό,τι πολυτιμότερο, ό,τι πιο όμορφο έχει μέσα του ο συνάνθρωπός μας, ο πολίτης. Τις αξίες, την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη, τη διάθεση προσφοράς, την ανάγκη επικοινωνίας, τη συλλογικότητα, το σεβασμό, την εμπιστοσύνη στον συμπολίτη μας. Τελικά την αξιοπρέπεια του πολίτη, του συνανθρώπου. Την αναγνώρισή του ως ενεργό, πολύτιμο μέλος της κοινής μας πορείας, της κοινής μας μοίρας. Με τις όποιες ιδιαιτερότητές του, με τα όποια προβλήματά του, η αξιοπρέπεια αναδεικνύει το καλύτερο που έχει ο καθένας μέσα μας. Το καλύτερο που έχει να προσφέρει.

Φίλες και φίλοι, στον αντίποδα αυτής της αντίληψης βρίσκεται δυστυχώς η σημερινή κατάσταση στη χώρα μας. Η Ελλάδα του εθελοντισμού των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 βρίσκεται μπροστά σε μια βαθιά πολιτική, οικονομική, κοινωνική, θα έλεγα και ηθική κρίση.

Και δεν είναι τυχαίο, ότι σήμερα, η κατάσταση στα σχολεία, είναι ένα μόνο ένα παράδειγμα μιας γενικευμένης κατάστασης, μιας γενικευμένης κρίσης και πιστεύω ότι είναι το αποτέλεσμα της αδυναμίας αυτής της κυβέρνησης να διαβουλευθεί. Να διαβουλευθεί με την κοινωνία και σε μια εταιρική σχέση να δημιουργήσει και να βρει κοινούς στόχους, κοινές αξίες, μέσα από τις οποίες μπορεί κανείς να συνθέσει, να κινητοποιήσει και να λύσει προβλήματα.

Τι ζητούν τελικά οι εκπαιδευτικοί; Πέρα και πάνω -πιστεύω- από τα χρήματα, ζητούν κάτι απλό. Την αξιοπρέπεια. Ζητούν αναγνώριση. Ζητούν σεβασμό. Ζητούν μια κοινωνία αξιών και όχι εξουσιαστών. Ζητούν μια δίκαιη κοινωνία.

Η αντίληψη για την κοινωνία που επικρατεί στους κόλπους της κυβέρνησης, έρχεται από το παρελθόν. Σε όλες τις εκφάνσεις της αυτή η κυβέρνηση βλέπουμε να εκπροσωπεί μια λογική εξουσίας και όχι αξίας. Είναι μια αντίληψη που πιστεύω ότι δεν έχει μέλλον, μια αντίληψη κρατισμού, ότι το κράτος είναι λάφυρο, λάφυρο του νικητή και από κει και πέρα μοιράζουμε χάρες, προνόμια, πουλάμε προστασία και περιθωριοποιούμε αυτούς τους οποίους "δεν πάμε".

Βασίζεται στη λογική, ότι η κυβέρνηση και η κρατική μηχανή με αυτόν τον τρόπο χειραγωγούν τον πολίτη. Κάνουν τον πολίτη όμηρο και εξάρτημα, εκβιάζοντας την ψήφο του. Είναι στον αντίποδα, πιστεύω της αντίληψης των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων μιας κοινωνίας των πολιτών, απαξιώνοντας ανεξάρτητους μη κυβερνητικούς θεσμούς, στρέφοντας μια κοινωνική ομάδα εναντίον της άλλης, δημιουργώντας ψευτοδιλήμματα για να κρατά σε ομηρία τον πολίτη.

Αυτή η αντίληψη, αυτή η νοοτροπία απαξιώνει τους δημοκρατικούς θεσμούς. Απαξιώνει την αντίληψη ότι στη βάση κάθε δημοκρατικής κοινωνίας υπάρχει και πρέπει να υπάρχει, ένας χειραφετημένος, ανεξάρτητος, ελεύθερος πολίτης, τον οποίο το κράτος σέβεται και υπηρετεί.

Για μας, ο χειραφετημένος πολίτης είναι ο πολίτης που αισθάνεται ελεύθερος, ελεύθερος να φανταστεί, να σχεδιάσει το μέλλον του, να δημιουργήσει, να συμμετέχει σε ένα κοινό μέλλον με κοινές αξίες, αλλά με τις δικές του προσωπικές ιδιαίτερες επιλογές και ταυτότητες.

Αντίθετα, ο χειραγωγημένος πολίτης ισοπεδώνεται, είναι αυτός που αισθάνεται ανασφάλεια και τελικά, μπορεί να κλείνεται στο σπίτι του και να παραδίνεται. Ο χειραγωγημένος πολίτης, είναι ο πολίτης που τον αναγκάζουν να βλέπει στα κόμματα και στους πολιτικούς τον προστάτη του.

Ο χειραφετημένος πολίτης, είναι αυτός που θέλουμε να βλέπει τον πολιτικό ως ισότιμο συνεργάτη του. Ένας ακόμα μέτοχος στο μεγάλο στοίχημα της κοινωνίας που την θέλει να γίνεται όλο και πιο καλή, όλο και πιο δίκαιη, όλο και πιο παραγωγική και δημιουργική.

Η λογική που πρεσβεύει η σημερινή κυβέρνηση για την κοινωνία πρέπει, πιστεύω, να απορριφθεί και σας καλώ να συμβάλλετε στην ανατροπή μιας αντίληψης παραίτησης, που συστηματικά καλλιεργείται από διάφορους κύκλους στην χώρα μας. Θύμα της είναι η κοινωνική συνοχή, θύμα της είναι ο διάλογος, θύμα η συνεργασία που χρειάζεται για να χτίσουμε μια δυναμική και δημιουργική κοινωνία. Απαξιώνει, υποβαθμίζει, αφανίζει τις πιο πολύτιμες δυνάμεις που κρύβουμε μέσα μας. Ένα κοινωνικό κεφάλαιο προσφοράς και δημιουργίας.

Βέβαια, αυτή η αρνητική αντίληψη του κρατισμού και της εξάρτησης δεν θα μπορούσε να υπάρξει αν στην Ελλάδα λειτουργούσε και είχε δυναμώσει μια πραγματικά ανεξάρτητη και δυναμική κοινωνία των πολιτών, που θα μπορούσε όχι μόνο να αντισταθεί απέναντι σε μια πελατειακή αντίληψη κρατισμού, αλλά και να έχει δημιουργήσει έναν ισχυρό τρίτο τομέα στην κοινωνία αλλά και στην οικονομία, παράλληλο αλλά και ανεξάρτητο από τις συγκεντρωτικές δομές του κράτους και τις δομές της αγοράς.

Ένας τρίτος τομέας, τον οποίον πρέπει να ενισχύσουμε για να έχουμε μια ισχυρή κοινωνία πολιτών που δεν χειραγωγείται. Μια ισχυρή κοινωνία πολιτών που να δημιουργεί χώρους έκφρασης, νέα πεδία θετικής αντιπαράθεσης αλλά και σύνθεσης. Να δημιουργεί συνθήκες διαλόγου για αμφισβήτηση, κριτική και δημιουργία, για ελεύθερη συμμετοχή. Μέσα από μια τέτοια κοινωνία των πολιτών ριζώνει η δημοκρατία.

Αναφερόμενος και πάλι στον ρόλο που έχω στην Σοσιαλιστική Διεθνή, θέλω να σας πω ότι, βλέπω ανά τον κόσμο, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες αλλά όχι μόνο χώρες, ότι το στοίχημα και αν θέλετε η διαφοροποίηση μεταξύ συντήρησης και προόδου, είναι το στοίχημα της δημοκρατίας.

Ενα δημοκρατικό στοίχημα, σε παγκόσμιο επίπεδο. Από τη μια, είναι η υποβάθμιση, η απαξίωση της έννοιας της δημοκρατίας. Και από την άλλη, η αναγέννησή αυτής της έννοιας, η ενδυνάμωσή της, οι νέες μορφές συμμετοχής, διαλόγου, σύνθεσης, μέσα από δημοκρατικούς θεσμούς. Από τη μια πολιτικές ελευθερίες, ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα στην ιδιαιτερότητα και επιλογές, πλουραλισμός, ανοιχτή κοινωνία. Από την άλλη φόβος, ισοπέδωση, ανασφάλεια, ρατσισμός, ξενοφοβία, τυπολατρεία.

Όταν το 2004 κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου μίλησα για τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, πολλοί αισθάνθηκαν έκπληξη, άλλοι μάλιστα λοιδορούσαν αυτά τα οποία έλεγα. Ήτανε ίσως, η πρώτη φορά στην ελληνική πολιτική ιστορία που ένα πολιτικό κόμμα είχε θέσεις και τις ανέδειξε προεκλογικά για τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ως ένα κύριο στοιχείο του εκλογικού προγράμματος.

Δεν ήταν και λίγοι αυτοί που είπαν, τι δουλειά έχει ο λόγος για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις στην προεκλογική περίοδο των κομμάτων. Αυτές καλά είναι εκεί που είναι, στο περιθώριο της δημόσιας ζωής και δεν υπάρχει λόγος να περάσουνε στο προσκήνιο της πολιτικής. Άλλοι ρωτούσαν τι εκφράζουν και ποιοι είναι αυτοί; Ή μήπως είναι και απειλή σε κατεστημένες λογικές και κατεστημένες καταστάσεις;

Το τελευταίο ερώτημα, είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίον πιστεύω στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και στην κοινωνία των πολιτών. Πρέπει να είναι η απειλή στις κατεστημένες αντιλήψεις και στις κατεστημένες καταστάσεις. Γι αυτό είχαμε και έχω, μια άλλη αντίληψη. Διατυπώσαμε πιστεύω, σειρά πρωτοποριακών προτάσεων. Σας θυμίζω τρεις από αυτές:

Την δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για την κοινωνία των πολιτών δίπλα στον πρωθυπουργό

Την θεσμοθέτηση ειδικής Ανεξάρτητης Αρχής, που θα έχει και τον χαρακτήρα ενός Συνηγόρου των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων υποστήριξής τους.

Την καθιέρωση σε όλο το φάσμα του κρατικού μηχανισμού εταιρικών συνεργασιών μεταξύ Υπουργείων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τη μια πλευρά και Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων από την άλλη

Αλλά όλα αυτά βεβαίως, με σεβασμό στην αυτονομία και τις δικές σας προτεραιότητες, τις προτεραιότητες των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

Η Νέα Δημοκρατία αντέγραψε και μάλιστα με κακό τρόπο τις προτάσεις μας, τις έντυσε με αρκετό κρατισμό, με ικανή δόση γραφειοκρατικής λογικής και τις παρουσίασε ως προεκλογικές δεσμεύσεις. Είπε, νομίζω ο πρωθυπουργός εκείνη την εποχή, ότι θα συγκυβερνήσει με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Ας δούμε που βρίσκονται σήμερα και πόσο λόγο έχουνε σήμερα. Γιατί στη συνέχεια φάνηκε η διαφορά. Στις υποσχέσεις όλοι μπορούμε να είμαστε γαλαντόμοι, το ερώτημα είναι, ποιος πιστεύει πραγματικά σε μια κοινωνία των πολιτών.

Εμείς ψηφίσαμε δεκάδες ειδικές διατάξεις στο καταστατικό μας και σε άλλες αποφάσεις μας, για να αναδείξουμε και να δοκιμάσουμε και θεσμικά τη συνεργασία του κόμματος με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, δίνοντας λόγο, δίνοντας δικαιώματα, δίνοντας ισχύ, αν θέλετε , στη δική σας φωνή. Δημιουργήσαμε ειδικό τομέα για τον Εθελοντισμό και την Αλληλεγγύη, -επικεφαλής η Άντζελα Γκερέκου που σας μίλησε- , πρωτοστατεί στην υποστήριξη των αιτημάτων και των οργανώσεών σας στη Βουλή.

Περιέλαβε το ΠΑΣΟΚ την συνταγματική αναβάθμιση της κοινωνίας των πολιτών, στις θέσεις του για το Σύνταγμα. Αυτή είναι και ουσιαστική και συμβολική ενέργεια, παρότι θεωρώ ότι δεν αρκούν οι νόμοι για την ανάπτυξη των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και της κοινωνίας των πολιτών.

Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για την αναθεώρηση διέπονται από μια ενιαία λογική για την αποκέντρωση και τον εκδημοκρατισμό του κράτους και της κοινωνίας μας. Με περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, ισχυρούς Δήμους και ισχυρές Ανεξάρτητες Αρχές, αλλά και Μη κυβερνητικές Οργανώσεις.

Την ίδια περίοδο, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας απέδειξε ότι δεν εννοούσε αυτά που υποσχέθηκε προεκλογικά. Ξέχασε τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Γιατί γι' αυτούς, οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις όταν μπορούν να τις χειραγωγούν, ακόμα και κρατική υπηρεσία εθελοντισμού δημιούργησε η κυβέρνηση στο Υπουργείο Πολιτισμού, που μόνο στόχο έχει, όπως βλέπω , να χειραγωγήσει κι αυτήν ακόμα την έννοια του εθελοντισμού.

Εάν εξαιρέσουμε το υποχρεωτικό ποσοστό του Δ/ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης που θα χρηματοδοτήσει τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και υλοποιείται αυτόν τον καιρό ως πρόγραμμα του Υπουργείου Εργασίας, καμιά άλλη δράση υπέρ της κοινωνίας των πολιτών δεν έχει γίνει γνωστή. Μόλις προχθές και κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την αναθεώρηση, η Νέα Δημοκρατία δια στόματος του Υπουργού Εσωτερικών, αρνήθηκε την συνταγματική αναβάθμιση της κοινωνίας των πολιτών και το άρθρο το οποίο εμείς προτείναμε για την κοινωνία των πολιτών και των οργανώσεών της.

Η ημερίδα αυτή θέλω, και θέλουμε, να αποτελέσει δείγμα γραφής για τις μεθόδους δράσης που πρέπει να έχουν τα κόμματα απέναντι στις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Αυτή η ημερίδα δεν έγινε από το ΠΑΣΟΚ για να καθοδηγήσει ή να χειραγωγήσει Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, διοργανώθηκε σε συνεργασία μαζί σας ισότιμα από στελέχη των μη κυβερνητικών οργανώσεων που δεν είναι απαραιτήτως μέλη ή φίλοι του ΠΑΣΟΚ.

Έχω δηλώσει και το εννοώ, ότι δε θέλω να είμαι ένας πολιτικός, δε θέλω να είμαι ένας Πρωθυπουργός που με τις πράξεις του θα χειραγωγεί, θα εξαρτά, θα κρατά τον νέο άνθρωπο όμηρο ενός κρατικού ή κομματικού συστήματος , ενός μηχανισμού. Αυτό πνίγει ιδέες, πνίγει τον διάλογο, κόβει το οξυγόνο από την κοινωνία και υπονομεύει κάθε δυναμική ουσιαστικής αλλαγής και μεταρρύθμισης στη χώρα μας.

Και σήμερα όλοι μαζί, το ΠΑΣΟΚ, οι επιστήμονες, οι τεχνοκράτες, οι εκατοντάδες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που εκπροσωπούνται εδώ, θα διαβουλευτούν πιστεύω σε ισότιμη βάση. Διότι κανείς δεν μπορεί να επιβληθεί στον άλλον. Όλα όσα θα απασχολήσουν τα έντεκα τραπέζια είναι καινούρια ζητήματα κι είναι σίγουρο ότι κανείς δεν έχει τη μοναδική συνταγή για το μέλλον.

Το σχέδιο της συμμετοχικής δημοκρατίας δεν μπορεί βεβαίως να προέλθει μόνο από το ΠΑΣΟΚ. Αποτελεί κοινή επιδίωξη και πρέπει να αποτελέσει ένα κοινό σχέδιο. Σχέδιο διαβούλευσης, σχέδιο σε όλα τα επίπεδα. Βουλευτές, ευρωβουλευτές, στελέχη του ΠΑΣΟΚ, περιμένουν εσάς, τα μέλη των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων , για να χαράξουμε μαζί τις πολιτικές για ένα νέο σύστημα συμμετοχικής διακυβέρνησης.

Ένα νέο σύστημα που θα αναπτύξει τον τρίτο τομέα, τον τομέα της κοινωνίας των πολιτών, ώστε πολλές υπηρεσίες, πολλές δράσεις, θα είναι δράσεις υπό τον έλεγχο, αν θέλετε, των ίδιων των πολιτών, της πρωτοβουλίας των ίδιων των πολιτών. Κι αυτό θα συμβάλλει στο σύνολο της πολιτικής μας λειτουργίας, θα συμβάλλει στην αναγέννηση του δημοκρατικού μας πνεύματος. Να βοηθήσετε να σπάσουμε νοοτροπίες κι αντιλήψεις αυταρχικές και πελατειακές.

Φίλες και φίλοι, ο χώρος των μη κυβερνητικών οργανώσεων αποτελεί πρόκληση για όλα τα κόμματα. Σήμερα θέλουμε νέα πεδία αντιπαράθεσης, αλλά και σύνθεσης, για να μπορεί η κοινωνία στο σύνολό της να πάει μπροστά. Κάθε πολίτης ξεχωριστά να δίνει τη μάχη και να έχει την ευκαιρία να τη δίνει όπως πιστεύει.

Χρειαζόμαστε και νέους τρόπους έκφρασης ή χρειαζόμαστε να αξιοποιήσουμε και τους νέους διαύλους έκφρασης, όπως του διαδικτύου, αλλά και άλλους, για να δημιουργούμε τη συμβολή των πολιτών στις εξελίξεις και στις καινοτόμες ιδέες.

Με μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών, με μια τέτοια κοινωνία η εξουσία δεν ελέγχεται από τον πολίτη κάθε τέσσερα χρόνια, αλλά ελέγχεται κάθε μέρα.

Με την κοινωνία των πολιτών, με τη συμμετοχή του πολίτη, η εξουσία ελέγχεται για κάθε θέμα. Εκφράζονται απόψεις που μέχρι σήμερα θα χάνονταν. Νέες φωνές ακούγονται και αδύναμες φωνές. Περιθωριοποιημένες φωνές βρίσκουν τη δική τους βάση, τη δική τους έκφραση, τη δική τους δύναμη.

Μια ισχυρή δημοκρατική κοινωνία πολιτών γίνεται και χώρος ελέγχου της Πολιτείας και θα συμβάλει καθοριστικά στη λογοδοσία, την κοινωνική λογοδοσία, την διαφάνεια, την ενημέρωση, την επιμόρφωση, τη διαπαιδαγώγηση, την ανάδειξη δυνάμεων, την αυτοπεποίθηση του πολίτη, την δημιουργία μιας κοινωνίας αξιών.

Ίσως αυτή η λογική που σας ανέπτυξα, να σας φαίνεται το απόλυτο παράδοξο. Αν η κοινωνία των πολιτών δηλαδή, μπορεί να τα κάνει όλα αυτά και αν εγώ και το κόμμα μου διεκδικούμε την εξουσία όπως την περιέγραψα, τι κάνουμε και οι δυο στο ίδιο δωμάτιο;

Για εμάς, για το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, η συνευθύνη κράτους και κοινωνίας των πολιτών, είναι πλέον μονόδρομος, γιατί αυτή η συνευθύνη θα μας οδηγήσει πράγματι σε μια κοινωνία αξιών, σε μια δίκαιη κοινωνία. Γιατί μια κοινωνία δεν είναι πραγματικά δίκαιη αν σε αυτήν δεν συμβάλουν δυναμικά και ουσιαστικά οι πολίτες.

Αλλά και μια κοινωνία χωρίς αξίες, χωρίς αρχές και δημοκρατικό πλαίσιο, αλλά και δημοκρατικές πρακτικές, δεν εμπνέει, δεν δημιουργεί νέα κύτταρα σκέψης, δεν δημιουργεί κίνητρα για συμμετοχή, δημιουργεί κίνητρα μόνο για συνδιαλλαγή.

Μια δίκαιη κοινωνία δεν μπορεί να σταθεί ποτέ πάνω στους ώμους χειραγωγημένων πολιτών, όπου τον πρώτο λόγο έχουν οι λίγοι και οι ισχυροί και οι "ημέτεροι".

Μία δίκαιη κοινωνία μπορεί να υπάρξει μόνο όταν ο πολίτης είναι ελεύθερος, ελεύθερος να εκφράζεται, να αγωνίζεται γι' αυτό που πιστεύει και αυτό που είναι.

Σε αυτό τον στόχο, στο στόχο της δημιουργίας μιας δίκαιης κοινωνίας σας θέλουμε συνεργάτες, υποστηρικτές, αλλά και ελεγκτές. Και εγώ δεσμεύομαι για την δική σας ενεργό συμμετοχή μέσα από αποκεντρωμένους θεσμούς του κράτους. Για μια πιο πλουραλιστική δημοκρατική κοινωνία και μια συνταγματική αναβάθμιση των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

Θέλουμε να συμβάλλουμε στο να κάνουμε την κοινωνία μας καλύτερη, δικαιότερη, πιο δυναμική. Και αυτό θα το πετύχουμε μόνο με την συνεργασία. Γι' αυτό το λόγο και πάλι σας ευχαριστώ για την παρουσία σας και εύχομαι στη δουλειά σας καλή επιτυχία.

Ευχαριστώ πολύ."

(Δείτε εδώ την επισκόπηση θέσεων από τις ομιλίες του Γιώργου Α. Παπανδρέου)

Κορυφή Σελίδας
Αρχική Σελίδα | Ποιος Είναι | Σχετικά | Όροι Χρήσης | Δήλωση Απορρήτου | Επικοινωνία